Прадслава І Полацкая

Прадслава Першая Полацкая.
Полацкая княгіня, кіравала да 945 году. Першая жанчына-кіраўнік на Русі

Рогъволод (Рагвалод)

Роговолод, Рагнфрод.
Першы гістарычна вядомы полацкі князь

Рогънеда (Рагнеда)

Полацкая князёўна, асьветніца. Дачка полацкага князя Рагвалода

Яраслаў Мудры

Яраслаў-Георгі Ўладзімеравіч.

Усяслаў Чарадзей

Чарадзей гэта той, хто зачароўвае, захапляе, чаруе чым‑небудзь. Князь полацкі, пры якім амаль 40 год быў мір

Офрасінья Полацкая

Месца нараджэньня: Полацак.
Ефрасіння Полацкая, таксама сустракаецца форма Еўфрасіння, імавернае хроснае імя Еўпраксія (Параскева), сьвецкае імя Прадслава.
Магчыма звязана з колерамі Охра + Сіняя. Магчыма ад Офра — Ізраільскае паселішча на Заходнім беразе ракі Ярдан, што на поўначы ад Ерусаліма. Ерусалім гэта апошні шлях, куды накіравалася Офрасінья Полацкая.

Еўфрасіння Александрыйская:
У некаторых заходніх календарах імя перадаецца як Еўфрасія (Euphrosia) або Еўфрасія (Euphrasia).
Еўропа + Азія = Еўразія 

Сьвятаполк ІІ Тураўскі

Сьвятаполк Ізяслававіч.

Кірыла Тураўскі

Месца нараджэньня: Тураў

Мікола з Гусава

Мікола Гусоўскі.
Месца нараджэньня: вёска Гусава (Уса, Усава)

Мікалай Гусавянін, Nicolai Hussoviani

Саламон Рысінскі

(Па-лацінску: Solomonis Risinius (Pantherus).
Нарадзіўся ў в. Рысін, Полацкае ваяводзтва, Вялікае Княства Літоўскае (цяпер Себескі раён, Пскоўская вобласьць, Расея).
Першы вядомы чалавек, які назваў сябе „беларусам“ (лац. Leuсorussus), а сваю краіну „Беларусьсю“ (лац. Leucorossia) 1560-1625гг.

Теофил Ортолог (Тэафіл Арталог)

Мялецій Сматрыцкі (сьвецкае імя Максім).
Тэафіл — мужчынскае імя, у перакладзе з старажытнагрэцкай мовы — «любімец Бога».
У 1610 г. друкарня Віленскага брацтва сьвятога Духу выдала пад псеўданімам Тэафіла Арталога (Багалюба Праўдаслова — грэч.) палемічны твор «Трэнас, то бок Лямант усходняй царквы» на польскай мове.

Арталагічныя гены (orthologous genes) - гамалагічныя гены філагенетычна роднасных арганізмаў, якія разышліся ў працэсе відаўтварэньня; гены, якія ў розных відаў адбыліся ад агульнага папярэдніка і перадаваліся вертыкальна ў эвалюцыі.

Пётр Скарга

Пётр Павенскі.
Скарга (жалаба) — з прычыны наяўнасьці -ар- пазычана з польскай skarga — тое ж skarżyć "скардзіцца".
Сумневы на гэты конт у Ільінскага (ИОРЯС 23, 2, 233), які параўноўвае гэта слова са славен. skŕgati "стракатаць".

Міхалон Літвін

Лац.: Michalon Lituanus, магчымае сапраўднае імя Венцлаў Мікалаевіч або Міхайла Цішкевіч — аўтар трактату «Аб норавах татар, літвінаў і маскавіцян»

Ян Вісліцкі

Нарадзіўся на тэрыторыі летапіснай Літвы паміж Клецкам і Пінскам, дзе цячэ рака Вісліца

Чорны

Мікалай Радзівіл Чорны
Мянушку „Чорны“ атрымаў з-за колеру сваёй барады, чым адрозьніваўся ад свайго стрыечнага брата Мікалая Радзівіла Рудага (які таксама атрымаў мянушку з-за колеру сваёй барады)

Руды

Мікалай Радзівіл Руды.
Мянушку „Руды“ атрымаў з-за колеру сваёй барады, чым адрозьніваўся ад свайго стрыечнага брата Мікалая Радзівіла Чорнага (які таксама атрымаў мянушку з-за колеру сваёй барады)

Пярун

Крыштаф Мікалай Радзівіл.
Сын Мікалая Радзівіла Рудага.
Пярун — у славянскай міталёгіі бог нябеснага агню, адно з галоўных бостваў славянскага пантэону.

Пётр Мсціславец

Месца нараджэньня: Мсціслаў

Францыск Скарына

Франциско Скорина.
1. Franciscus — свабодны. Імя Францыск — гэта літаратурны псеўданім, які ён атрымаў пры паступленьні ў гільдыю друкароў. 
2. Скарына — атрыманае прозьвішча ад бацькі, які займаўся аптовым гандлем скуры.

Друкар Скарына, Доктар Скарына.

Сымон Будны

Чую звон я нудны,
Рэдкі, невясёлы.
Дзень сягоньня будны,
Не сьвяткуюць сёлы.
Якуб Колас

Сімяон Полацкі

Самуіл Гаўрылавіч Пятроўскі-Сітняновіч.
Месца нараджэньня: Полацак.

Подпіс: Ord. S. Bas. M.

Адам Ге́льгет

Францішак Савіч.
Адзін з пачынальнікаў рэвалюцыйнага дэмакратызму на Беларусі, папярэднік Кастуся Каліноўскага.
Там, блізко Піньска, на шыроком полю…

Тадэвуш Рэйтан

Сын заможнага ліцьвінскага землеўладальніка — Дамініка Рэйтана, герба «Рэйтан», новагародскага падкаморага. Брат Міхала — пісара земскага навагрудскага, слуцкага павятовага маршалка. Аўтар маніфестаў.

Pan Wada (Пан Хіба)

Станіслаў-Карл Рэйтан.
За псеўданімам аўтара “Pan Wada” (Пан Хіба) хавалася імя Станіслава Рэйтана, пляменьніка Тадэвуша Рэйтана
Імя Карл дадзена пры хрышчэнні 29 студзеня 1781 года.
Хіба гэта:
1. Памылка, промах, недахоп
2. Пра фізічны недахоп
3. Няўжо, можа быць, разве

Tłumacz Piosnek wieśniaczych z nad Niemna i Dźwiny

Ян Антоні Чачот.
Tłumacz Piosnek wieśniaczych z nad Niemna i Dźwiny — Перакладчык сялянскіх песень з Нёмана і Дзьвіны.

Крыптанімы: Jan Cz…t; Jan Cz…tt; F. Kol…

Граф Суліма з Белай Русі

Вайніслаў Казімір Канстанцінавіч Савіч-Заблоцкі (Лада-Заблоцкі).

Іншыя псеўданімы: Полацкі Гаўрыла, Завіша Павел

Ян са Сьвіслачы

Ян Ходзька-Барэйка.
У артыкуле ў часопісе «Dzieje dobroczynności» (1820, № 1) выказаўся за пашырэньне адукацыі сярод народу; ідэю народнай школы і асьветы разьвіў у аповесьці „Пан Ян са Сьвіслачы, вандроўны крамнік“ (1821)

Іншыя псеўданімы: Jan ze Świsłoczy

Białoruska Duda

Арцём Вярыга-Дарэўскі.

Іншыя псэўданімы і крыптанімы: Artemiusz; A.W.; D…a B.; D-da B.

П. Драўлянскі

Павел Шпілеўскі.

Іншыя псеўданімы: Знаёмы чалавек, Барон Ікс

Далэнга

Зыгмунт Серакоўскі.
У 1863 пасьля пачатку Студзеньскага паўстаньня ў Варшаве атрымаў 2-х тыднёвы адпачынак на службе дзеля выезду за мяжу. Выехаў на Літву, дзе стаў адным зь лідэраў паўстанцаў. Абвясьціў сябе генэралам Літоўскім і Ковенскім пад імём Далэнга. За кароткі тэрмін сабраў паўстанцкі аддзел колькасьцю 5 тыс. чалавек. Ягоны аддзел 23/24 красавіка быў разьбіты расейскімі войскамі, але частка аддзелу ацалела і працягнула змаганьне. У наступнай бітве ля мястэчка Біржы яны былі канчаткова разьбітыя. Сам Серакоўскі быў паранены ў грудзі навылет, патрапіў у палон. Перад ваенна-палявым судом прамаўляць адмовіўся, патрабуючы суду галоснага ды прысяжнага. Судовы вырак быў: павешаньне. Прысуд выкананы ў Вільні на Лукіскай плошчы, дзе крыху пазьней будзе павешаны і Кастусь Каліноўскі.

Тапор

Людвік Зьвяждоўскі.

Баравы

Зыгмунт Мінейка.
Нарадзіўся: Балванішкі, Ашмянскі павет, Віленская губэрня, цяпер Зялёны Бор, Ашмянскі раён, Гарадзенская вобласьць

Яська-гаспадар з-пад Вільні

Кастусь Каліноўскі (Вінцэнт Канстанцін Каліноўскі).
Месца нараджэньня: вёска Мастаўляны, Гарадзенскага павету.
Атрымаўшы 17 лютага 1861 году ўнівэрсытэцкі дыплём, зрабіў спробу ўладкавацца на працу ў Вільні.
Улетку 1862 году разам з паплечнікамі распачаў выпуск «Мужыцкай праўды» — першай у гісторыі газэты на беларускай мове. Кожны нумар быў падпісаны «Яська-гаспадар з-пад Вільні».
У нас дваран няма – усе роўныя!

Іншыя псеўданімы: Jaśko haspadar s pad Wilni

Władysław Syrokomla

Людвік Уладзіслаў Францішак Кандратовіч.
У прынёманскім краі Уладзіслаў Сыракомля пачаў пісаць і набыў славу „Лірніка вясковага“. Прадстаўнік шляхецкага роду Кандратовічаў гербу „Сыракомля“, назву якога ўзяў за псэўданім. 
Будзеш жыць! Будуць векі ісьці за вякамі, –
Не забудуцца дум тваіх словы,
Як і слоў беларускіх, жывучы паміж намі,
Не забыўся ты, Лірнік вясковы.
Гэтыя радкі Янка Купала прысьвяціў Уладзіславу Сыракомлю і называў першым у сьпісе паэтаў, якія аказалі на яго найбольшы ўплыў.

Псеўданімы і крыптанімы: N.N., K., Ldwk Kndrtcz

Ładzisław Borzywojowicz

Вінцэнт (Вінцэсь) Каратынскі.
У 1850 г. Уладзіслаў Сыракомля зaпpaciў ягo дa cябe ў Зaлyчa. Biнцэcь cтaў Сыpaкoмлeвым пaмoчнiкaм-caкpaтapoм.

Псеўданімы і крыптанімы: Bożywoj; K.W.; W.Kor.; W.K.

Адам Плуг (А→П)

Антон Пяткевіч (А→П).
Адам — ад іўр. створаны з чырвонай гліны. Першы чалавек, біблейскі персанаж. 
Плуг — сельскагаспадарчая прылада для асноўнай апрацоўкі глебы ў рамках падрыхтоўкі да пасяўной насеньня або пасадкі расьлінаў.

Jacek ze Śliwina

Адам Ганоры Кіркор.
Месца нараджэньня: Слівіна, Мсьціслаўскі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя.

Псеўданімы і крыптанімы: A.K.; A.H.K.; J. ze Ś.; J. ze Śliwina; Jacek ze Śliwina; Jan ze Śliwina; K.A.H.; Sobarri; Tułacz Sobarri; Wydawca Albumu Wileńskiego

Навум Прыгаворка

Вінцэнт-Якуб Дунін-Марцінкевіч.
Сапраўдны герой твора „Сялянка“(Ідылія) — селянін Навум Прыгаворка, войт, які наглядаў за працай сялян. Яго прозьвішча пісьменьнік выкарыстоўваў у якасьці асабістага псеўданіма.

Іншыя псеўданімы: Войт Навум

Казімер Сваяк

Кастусь Стаповіч.
Казімер — Аб'яўляе мір / Міратворац
Сваяк — Свой, родны, радня, родзіч, радняк, крэўны
Казімер Сваяк

Граф Бандынэлі

Альгерд-Якуб Абуховіч.
Яго прабабкай была Марыя Бандынэлі, якая паходзіла з італьянскага графскага роду Бандынэлі (Бандзінелі) і пайшла за Дамініка Вінцэнтавіча Абуховіча, што атрымаў 5 снежня 1738 пасаду мазырскага скарбніка. Італьянскі графскі род Бандынэлі даў сьвету нямала знакамітых асоб, у тым ліку скульптара (Бача Бандынэлі, які працаваў у XVI ст. у Фларэнцыі) і нават аднаго Папу Рымскага (Аляксандр III Бандынэлі, XII ст). Альгерд Абуховіч ганарыўся неардынарнасьцю свайго роду (адсюль яго псеўданім). На схіле дзён, фактычна парваўшы са сваім класам і жывучы ў вялікай беднасьці, ён усё ж адзначае ў сваіх мемуарах: «Я падпісваюся на маіх беларускіх творах „Граф Бандзінелі“; гэта прозьвішча маёй бабкі, апошняй з гэтага роду… Пазываючыся ў подпісы на дзядоў сваіх, грудзі мае парушае пачуцьцё нечага вялікага, сільнага…»

Іншыя псеўданімы: Olgerd gr. Bandinelli

Уладзімер Загорскі

Альбін Стаповіч.

Мікалай Ельнікаў | Коцік

Ігнат Грынявіцкі.

Ніколас Русэль

Мікалай Судзілоўскі.

М. Арол

Сцяпан Язэпавіч Пяцельскі (Пятэльскі).

Эліэзер Бэн-Егуда (אֱלִיעֶזֶר בֶּן־יְהוּדָה)

Эліэзер-Іцхак Перэльман.
Быў шпіталізаваны ў бальніцу ў Парыжы. Яго суседам па палаце апынуўся студэнт з Ерусаліма, які ўмеў гаварыць на сефардскім дыялекце іўрыту. Менавіта гэты варыянт іўрыту абярэ ў будучыні Эліэзер за аснову для новай сучаснай мовы. Убачыўшы на свае вочы і пачуўшы, што на іўрыце можна казаць, што мова канчаткова не мёртвая, ён вырашыў прысьвяціць сваё жыцьцё адраджэньню. Першым крокам да вялікай мары
пра новае жыцьцё ў новай краіне стала зьмена прозьвішча: з Перэльмана Эліэзер ператварыў сябе ў Бэн-Ехуду, што можна перавесці і як " сын Іегуды "(менавіта так клікалі яго бацькі), і як "сын Юдэі".

Нарадзіўся 7 студзеня ў мястэчку Лужкі ў Віленскай губерні (цяпер Шаркаўшчынскі раён Віцебскай вобласьці)

Ядвігін Ш.

Антон Лявіцкі.
Дакладнае паходжаньне творчага імя яшчэ ў 1968 годзе раскрыла дачка пісьменьніка Ванда Лявіцкая. Яна паведаміла, што ў маладосьці бацька быў моцна закаханы ў Ядвігу Шабуневіч з Радашковічаў. Пасьля яны рассталіся. Першае каханьне асела назаўсёды і калі ён пачаў друкавацца, не раздумваючы ўзяў сабе імя і скарочанае да адной літары прозьвішча былой каханай

Іншыя псеўданімы: Падарожны, Я. Ш. Крыптанімы: Я. Ш., Ja., Sz., Ja., Š, Ša, Sz

С. Ясяновіч

Сяргей Палуян.
Нарадзіўся ў Брагіне — Празь пяць месяцаў сям’я пераехал ў Крышычы — Вучыўся ў Мазырскай прагімназіі — Ясянец
Таленавіты беларус-адраджэнец, крытык, публіцыст, паэт, празаік, драматург. Аднойчы бацька напісаў заяву і адмовіўся ад свайго сына - Сяргея Палуяна. Удар быў моцны, але хлопец быў здольны прыняць яго, бо ведаў, што ў хуткім часе гэта павінна было адбыцца. Сяргей сабраў свае рэчы і трымаў шлях на Менск. Новы, здавалася сьветлы шлях адчыняўся перад ужо таленавітым "нашаніўскім" публіцыстам, якому было ўсяго 17 год. Ужо ў 18 год (1908г.) яго назвалі празаікам, літаратуразнаўцам, публіцыстам, крытыкам. Сяргей Палуян сваім артыкулам ―Беларуская літаратура ў 1909 годзе‖ распачаў літаратурна-крытычны жанр, які затым плѐнна працягваў і развіваў М. Багдановіч. Раны, на жаль, не загойваліся, наадварот, яны палымнелі полымем хваляваньняў за народ і родную сям'ю, якую ня бачыў год. Творы Сяргея Палуяна зьмяшчаюць столькі болю, гора і адначасова гонару, шчасьця. У 1908 годзе Сяргей Палуян увайшоў у кіруючы орган БСГ, стаў вядомым журналістам ―Нашай Нівы”. Апошні месяц у яго жыцьці прайшоў у Кіеве. Супрацоўнічаў з украінскімі газэтамі, але больш друкаваліся яго творы ў ―Нашай Ніве‖, якія ѐн перадаваў праз свайго кур‘ера. Кастрычнік 1910 года, Кіеў, на 20 годзе жыцьця Сяргей Палуян скончыў жыцьцѐ самагубствам.
Палуяну прысьвечаны зборнік „Вянок“ Максіма Багдановіча і паэма „Курган" Янкі Купалы.
Максім Гарэцкі: «Як непрытомны прыблiжаўся з Кiева празрыста–белы Сяргей Палуян з сiнiм шнуром на шыi»

Іншыя псеўданімы: Ясянец, С. П., П. Ян.

Янка Дудар

Ян Пазняк.
Дудар — той, хто грае на дудзе.
Дзед Зянона Пазняка

Іншыя псеўданімы: Той Самы; Сялянец; Крыптанімы: Я. Д.; Д-р; Я.Д-р; Я. П.; я.п.; Яп.; П-к; п-к; Я.П-к; Рэд. «Б.Кр.»

Мацей Бурачок

Францішак Бенедыкт Казіміравіч Багушэвіч. 
1. Мацей — дараваны Богам.
2. Буракі — расьліны роду буракі. Шырока распаўсюджаная гародніна, кармавая і цукровая культура. Засяваюць буракі ўвесну і ўвосень.
Атрымліваецца: дараваны Богам бурачок.
3. Бурачок — род кветкавых расьлін жоўта-зялёнага колеру. 

Іншыя псеўданімы: Сымон Рэўка з-пад Барысава

Ігнат Абдзіраловіч

Ігнат Канчэўскі.
Лічыцца, што “Ігнат Абдзіраловіч” – гэта псэўданім, узяты з аповесьці Максіма Гарэцкага “Дзьве душы”. Псыхалягічная аповесьць Гарэцкага распавядае гісторыю падвоенасьці, ваганьня і няпэўнасьці галоўнага героя.

Іншыя псеўданімы: Ганна Галубянка

Хведар Таракан

Хведар Чарнышэвіч. 

Іншыя псеўданімы: Н. Бурженін, Тодар; Крыптанімы: Ф. Ч., Ф., Ч., Тодар Ч., Тодар Ч-віч, Ф. Ч-іч

Карусь Каганец

Казімер Рафаіл Карлавіч Кастравіцкі.
Каганецъ — каганец, масьляная лямпа (старабеларускі лексікон).
Карусь — народная форма iмя бацькі, неспакойнага змагара з бунтарнага шляхецкага роду Кастравіцкіх — Карла Самуілавіча.
Каганец — загарэўся з рэштак вугольля вызваленчага паўстаньня 1863 г. i ідэйным натхняльнікам меў постаць Кастуся Каліноўскага.

Іншыя псеўданімы: K.Kahaniec, Будзімір, К.Шашаль, К. Качанец, К. К..

Максім Кніжнік

Максім Багдановіч.
У школьныя гады не расставаўся з кнігамі, шмат чытаў. За гэта сябры-гімназісты празвалі яго Кніжнікам. 

Іншыя псеўданімы: Максім Крыніца, Ек. Февралева, Эхо, Н.Б., М. Осьмак, Иван Февралёв

Дзядзька Пранук

Францішак Умястоўскі.
Стрыечным братам Францішка Умястоўскага быў Францішак Аляхновіч (Я.Монвід).

Я.Монвід

Францішак Каралевіч Аляхновіч.
Манівідавічы, Манівіды — літоўскі шляхецкі род герба "Леліва".
Монвід — літоўскі князь з дынастыі Гедымінавічаў, сын вялікага князя літоўскага Гедыміна.
Іван Манівід (Івашка Манівідавіч; каля 1400 — 1458) — дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага. Намесьнік падольскі і крамянецкі (з 1437), ваявода троцкі (з 1443) і віленскі (1458).
Атрымаўшы позву ў суд, Ф. Аляхновіч туды не зьяўляецца, а ўцякае ў Галіччыну, дзе ў Львове і Кракаве пад псэўданімам „Юры Монвід“, якім будзе пазьней падпісваць свае творы

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: І.Монвід; Ю.Монвід, А-віч; Ф.А.; Ф.О.; Фр.;

Стары Піліп

Аляксандар Бурбіс.

Іншыя псеўданімы: А. Алексенка, А. В.

Стары Педагог

Яўхім Карскі.
Філёляг-славіст, заснавальнік беларускага навуковага мовазнаўства і літаратуразнаўства, этнограф, фальклярыст, палеограф. Акадэмік Пецярбурскай Акадэміі навук, чалец Інстытуту беларускай культуры, Чэскай Акадэміі навук. У 1905 годзе стаў першым абраным рэктарам Варшаўскага ўнівэрсытэту.

Янка Лучына

Іван Люцыянавіч Неслухоўскі.
Лучына — крыніца сьвятла ў сялянскай хаце. Таксама мае фанетычнае адлюстраваньне бацькоўскага імя Люцыяна Юр'евіча.

Янка Купала

Іван Луцэвіч.
Нарадзіўся 25 чэрвеня (7 ліпеня). Купальле — старажытнае народнае сьвята. Адзінай даты не існавала і магло сьвяткавацца некалькі разоў: сёньня ў адной вёсцы, заўтра — у суседняй. Купальле – гэта старажытная абрадавая ўрачыстасьць, прымеркаваная да летняга сонцастаяньня, найвышэйшага росквіту жыватворных сіл зямлі. Сьвята персаніфікавалася і набыло вобраз міфічнай асобы Купалы (успомнім купальскія песьні). Яго атрыбуты – шматлікія вогнішчы, збор зёлак, якія лічыліся гаючымі, запаленае кола на жэрдцы як сімвал сонца, варажба на вянках каля рэчак, пошукі ноччу міфічна-легендарнай папараць-кветкі, да- звол на вольныя адносіны хлопцаў і дзяўчат, назіраньні за ігрой сонца і многае іншае. У сьвяце сінкрэтычна спалучыліся культы сонца, агню, вады, расьліннасьці.
Першапачаткова псеўданімам мусіў быць Янук Купала, але рэдактар зборніка падчас публікацыі напісаў яго як Янка Купала. 
Імя Янка Купала адлюстроўвае калі ён нарадзіўся і як памёр.

Іншыя псеўданімы: Купальскі Я, Вайдэльота; Здарэнец; Левы; Марка Бяздольны; Ня-Гутнік; Стары Мінчук; Янук з-пад Мінска

Якуб Колас

Канстанцін Міцкевіч.
Па ўспамінах маці паэта ў 1900 годзе згарэлі копны жыта. Планавалася прадаць частку ўраджаю і пераслаць грошы сыну. Тушыць пажар дапамагаў селянін па мянушцы Якуб, які моцна апёк рукі. Маці хадзіла па полі і, рыдаючы, зьбірала кожны ацалелы каласок. Нягледзячы на страту ўраджаю, грошы сыну ўсё ж паслалі. Так склаўся Якуб Колас.
Якуб — той, хто ідзе па пятах, зьяўляецца пэрсанажам другога шэрагу ў некалькіх падзеях другой паловы кнігі Быцьця. 

Іншыя псеўданімы: Карусь Лапаць, Тарас Гушча, К. Адзінокі, К. Альбуцкі, Андрэй „сацыяліст", Тамаш Булава, Ганна Груд, Мікалаевец, Лесавік

Антон Новіна

Антон Іванавіч Луцкевіч.
Рэдактар адноўленай газеты Наша ніва. Паходзіў з шляхецкага роду гербу „Навіна“
Імя таксама мае фанетычнае адлюстраваньне Антон Івана - Антон Новіна

Іншыя псеўданімы: А. Иванов; Антон Белорус; Генрык Букавецкі; Кумельган; Ів. Мялешка. крыптанімы: А. Л.; А. Н.; А. Н-А; А. Н-а; А-н-а; Б. Г.; Г. Б.; Г-бэ; Г.; Г. В.; Н.; Н-а-А; Н. А.; A. L.; A. N.; H. B.

Нашанівец

Іван (Ян) Луцкевіч.
Паводле яго ініцыятывы былі выдадзеныя беларускія газэты „Наша доля“ і „Наша Ніва“, створаныя кнігавыдавецкія суполкі „Наша хата“ (1908). 
Вымушаны быў выехаць у Вільню і ўзяць псеўданім Ян (Іван) Міхальчук, калі паліцыі стала вядома пра зброю, што хавалі у доме Луцкевічаў дзеля баявых гуртоў грамады.

Іншыя псеўданімы: Ян Міхальчык; Шчасны; Palissander Нев.

Арцём Музыка

Вацлаў Ластоўскі.
Буду ўсё званаром, хоць даўно пад дзярном
Сьпіць мая галава маладая.
Эх, бо ведае сьвет, што вялікіх дум цьвет
Адно толькі на зломе ўзрастае!
Янка Купала „Песьня Званара“
В. і М. Ластоўскім

Іншыя псеўданімы: Власт; Wlast; Юры Верашчака; Ласт; В.Ласт.; Уласт; Пагашчанін; Сваяк; Ю.Сулімірскі; Veritatis; Miles; Peregrinus.

А. Гвоздзь

Аляксандр Цвікевіч.

Іншыя псеўданімы: А. Галынец

Адам Сакалінскі

Адам Станкевіч.
Нарадзіўся ў вёсцы Арляняты. Што датычыць назвы Арляняты, то тут усё не так проста. Да птушкі арол тапонім ніякага дачыненьня ня мае. Раней мясцовасьць называлі Вурляняты і семантыка гэтага слова сягае найверагодней яшчэ ў часы, калі ў навакольлях пасяліліся татары, прывезеныя ў ВКЛ князем Вітаўтам.

Іншыя псеўданімы: А. Сакалінскі, Соколинский. Крыптанімы: А.С.; А.Ст.; Ад.С.; Ад.Ст-іч;

Альгерд Бульба

Вітаўт Чыж.

Іншыя псеўданімы: Ян Еленскі, Ян Яленьскі, Гідальго, Чыж-Гідальга, Чыжук Ашмянскі 

Данііл Хармс

Данііл Ювачоў.
Хармс лічыў, што нязьменнае імя прыносіць няшчасьце. Пра тое сьведчыць наступны дзёньнікавы запіс ад 23 сьнежня 1936 года: „Учора тата сказаў мне, што пакуль я буду Хармс, мяне будуць перасьледваць патрэбы".

Іншыя псеўданімы: ДCH, Daniel Charms, Daniel, Даниил Заточник (Хармс), ДаНиил Хармс, Даниил Хармс Школа чинарей Взирь зауми, Школа ЧИНАРЕЙ Взирь Зауми Даниил Хармс, Д. Х., Чинарь Даниил Иванович Хармс, Д. Хармс, Д. И. Хармс, Д. Баш, Даниил Хормс, Даниил Ххармс, Ххоермс, Даниэлъ Хаармсъ, Даниил Хаармс, Даниил Протопласт, Дан. Хармс, (Яронея), Хармс, Даниил Дандан, Дан. Хармс, (Яронея), Хармс, Даниил Дандан, Дандан, Даниил Иванович Хармс, Д. Хармс-Шардам, Даниил Шардам, Шардам, Даниил Хармс-Шардам, Ваня Мохов, Карл Иванович Шустерлинг, Чармс, Даниил Чармс, Гармониус; Вера, Надежда, Любовь, София; Хаармс, Д., Даниил, Даниил Иванович Дуконъ-Хармс, А. Сушко, Писатель Колпаков, и др.

Янка Палын

Віктар Вальтар.
Дэбютаваў у 1923 нарысам «Аднабочнікі», які пад псэўданімам Янка Палын быў надрукаваны ў ковенскім часопісе «Крывіч». 
Горкі як палын. 1. Пра нешта вельмі горкае. 2. Пра няпростае бядотнае жыццё чалавека. 
Жывучы як палын. Пра чалавека, што выжывае ў цяжкіх умовах. 
Застацца як палын пры дарозе. Пра самотнага адзінокага чалавека.
Расце на сухіх лугах, пясках, у агародах, садах, каля жылля.

Вацюк Тройца

Вацлаў Іваноўскі.
Калі вучыўся ў трэцяй клясе, самастойна зрабіў зарад для дубальтоўкі. Тая выбухнула. Вацлаў страціў на правай руцэ другі і трэці пальцы. Бацькі іх закапалі ў Лябёдцы і пасадзілі на тым месцы дзьве бярозы. Псэўданім Вацюк Тройца — памяць пра гэты выпадак.
Нарадзіўся 25 мая. Тройца — вясеньне-летняе хрысьціянскае сьвята.

Іншыя псеўданімы: Браты Далецкія

Брачыслаў Скарыніч

Ян Станкевіч.
Мовазнаўца, гісторык, палітычны дзеяч. Доктар славянскай гісторыі і філалогіі. 
Гісторыя — полацкі князь Брачыслаў Ізяславіч.
Філалогія — першадрукар Францыск Скарына.

Іншыя псеўданімы: Янучонак; крыптанімы: Бр.Ск…іч; Бр.Ск.; С.Я.; Я.Ст.; Я.С.; Я.Ст—ч; I.S.; J.St—и;

Адам Навука

Браніслаў Адамавіч Тарашкевіч.
Грамадзка-палітычны дзяяч, мовазнаўца, перакладчык, публіцыст. Акадэмік АН БССР (1928). Аўтар першай агульнапрынятай граматыкі беларускай мовы (Беларуская граматыка для школ, 1918)

Іншыя псеўданімы: „Тарас на Парнасе“, Я. Тарас, Тарас Язычнік, Тарас Навіна

Сымон Табала

Сяргей Крывец.
1. Сымон (іўр. שִׁמְעוֹן, Шымон) — пачуты.
2. Табала — таўпа, гурт, натоўп. 
Пачуты натоўп.

Іншыя псеўданімы: С.Пастушок, Сярожа Пастушок

Янка Брыль

Іван Брыль.
Чырвоныя хустачкі дзяўчат мяшаліся з хлапцоўскімі шапкамі розных гатункаў, пачынаючы гарадскімі кепкамі і канчаючы самадзельнымі саламянымі брылямі. 
На другі дзень у двор бальніцы,
Дзе ганак звешвае свой брыль,
Пад'ехаў, стаў аўтамабіль.
Якуб Колас

Іншыя псеўданімы: І. Асцюк, Сымон Бобрык, Рыгор Іванавіч Лапцік, Іван Сведка

Янка Маўр

Іван Міхайлавіч Фёдараў.
Свае настаўніцкія заняткі канчаў фразай „Маўр зрабіў сваю справу, маўр можа ісьці“ якая пайшла з п'есы „Змова Фіеска ў Генуі“. Значэньне псеўданіма “Маўр“ шырока адкрыецца ў яго аповесцях: “У краіне райскай птушкі“ (1926), “Сын вады“ (1927), у якіх ён паказаў сябе як абаронца правоў каланіяльных і залежных народаў, са спагадай ставіўся да карэнных народаў Паўночна-Заходняй Афрыкі, і праявіў сябе як інтэрнацыяналіст

Кандрат Крапіва

Кандрат Кандратавіч Атраховіч.
Крапіва ў першую чаргу робіць балюча, але з другога боку валодае лячэбнымі ўласьцівасьцямі.
Я ў мастацкім агародзе
Толькі марная трава.
А якая? Смех, дый годзе:
Я – пякучка-крапіва.
Хто сустрэўся быў са мною,
Дакрануўся раз ці два,
Дык той ведае ўжо, хто я:
Я – пякучка-крапіва.

Максім Танк

Яўген Скурко (моцны як танк). 
«Нa тoй чac, кaлi мнe cпaтpэбiўcя пceўдaнiм, – cкaзaў Яўгeн Івaнaвiч, – кaлacы, вaciлькi, вepacы i iншыя мipaлюбныя пceўдaнiмы былi paзaбpaны. А мнe xaцeлacя мeць бoйкi пceўдaнiм. Tым бoльш штo з Зaxaдy нacoўвaлacя фaшыcцкaя пaгpoзa. Bыpaшыў cпынiццa нa cлoвe „тaнк", якoe звязвaлacя з мoцaй, ciлaй cyпpaцiўлeння. А кaб тaнк cтaў бoльш гpoзным, я ягo ўзбpoiў кyлямётaм „мaкciмaм"».
З лацінскай Maximus — самы вялікі, найвялікшы.

Іншыя псеўданімы: Аўгень Бура; А.Граніт, Ахрэм Цыбуля

Язэп Нарцызаў

Язэп Нарцызавіч Драздовіч. 
Выданьне “Пабрацімцы і Вялікая шышка” – першая частка аповесьці “Вар’ят без вар‘яцтва”, якую аўтар выдаў пад псеўданімам Язэп Нарцызаў і сам намаляваў да яго сюжэтную вокладку. 

Міхась Васілёк

Міхась Лынькоў.
Лацінская назва Centaurea (Васілёк) паходзіць ад імя міфічнай істоты кентаўра Хірона, які лічыўся адным з лепшых лекараў. Па іншай версіі ад грэч.: κεντέω — калоць і ταῦρος — бык. І азначае «які коле быкоў»

Р. Суніца

Рыгор  Лынькоў.
У другой палове 1920 і пачатку 30-х гадоў выступаў пераважна як паэт пад псеўданімам Р.Суніца. У 1927 надрукаваў апавяданьне “Лыска” пад псеўданімам Р.Смелы. Артыкулы і пераклады падпісваў уласным імём ці крыптанімамі.

Іншыя псеўданімы: Р. Смелы

Сымон Ракіта

Пятрусь Броўка.
Нарадзіўся 25 чэрвеня.
Сымон (іўр. שוו, Шымон) — пачуты.
Ракіта — Вербалоз, Вярба пяцітычынкавая (Salix pentandra) — лістападнае дрэва ці куст роду вярба сямейства вярбовых (Назва: Вярба пяцітычынкавая, вярба, вербалоз, лаза, ракіта, брэд). Цьвіце ў маі-чэрвені.

Іншыя псеўданімы: Аўлас (з Я. Скрыганам); Бандылевіч; Лукаш Вандылевіч (з П. Глебкам); Баравы; Юр. Баравы; Юрка Баравы; П. Далецкий; Дзед Аўлас (з Я. Скрыганам); Дзед Тарас; Дзядок Аўлас; Пятрусь Звычайны; Андрэй Прыгода; Стары дзядок Аўлас

Язэп Касіла

Пётр (Пятро) Глебка.
Пад саманазвай Язэп Касіла друкаваў сатырычныя творы ў газеце-плакаце „Раздавім фашысцкую гадзіну“ і ў „Партызанскай дубінцы“

Іншыя псеўданімы: Асот

Сяргей Ракіта

Сяргей Законнікаў.
Нарадзіўся 15 кастрычніка. Ракіта — народная назва віду Вербалоз (вярба пяцітычынкавая, вярба, лаза, ракіта, брэд), які пладаносіць у верасні-кастрычніку

Іншыя псеўданімы: С. Асот; Крыптанімы: Р. С.

Янка Відук

Ян Скрыган.
Відук — кветкавая травяністая расьліна сямейства макавых. Народная назва віду Мак самасейка (Papaver rhoeas) і Мак снатворны (Papaver somniferum)

Іншыя псеўданімы: Аўлас, Відук, Я. Відук, Дзед Аўлас (з П. Броўкам), Крушына, Я. Крушына, Пірат

Эдзі Агняцвет

Эдзі Каган.
Калі вучылася ў сёмым класе, пайшла раіцца да Янкі Купалы, які на развітаньне нарэзаў ёй букет ружаў. Псеўданім выбрала сабе дзякуючы захапленьню паэмай Якуба Коласа „Сымон-музыка“. Першыя вершы пад гэтым псеўданімам апублікавала ў 1929 годзе.

Вера Вярба

Гертруда Сакалова.
Вера Харужая стала для паэтэсы пуцяводнай зоркай: „Я іду па сьлядах тваіх. За справядлівасьцю і мужнасьцю. За высокай гордасьцю і дружнасьцю. Кожны крок мой – на белай паперы. Я дайду да цябе, мая Вера!“. 
Другой часткай стала назва дрэва. Вярба з’яўляецца сімвалам смутку. Прынцыпы паэтызацыі вярбы на першы план ставяць лірычныя і любоўныя тэмы, у якіх дрэва ўвасабляе тугу. Паэтка ўспрымае дрэвы, як блізкія істоты, падобныя да людзей: „Затужылі вербы над вірамі. ...Але нельга вербам адарвацца“.

Алеся Шыпшына

Вера Харужая. 
Шыпшына — куст з ружовымі або белымі кветкамі сямейства ружакветных, з простымі, не махровымі кветкамі і са сьцяблом, пакрытым калючкамі (назва ад вострых шыпоў); дзікая ружа.
О Беларусь, мая шыпшына,
зялёны ліст, чырвоны цвет!
У ветры дзікім не загінеш,
чарнобылем не зарасьцеш.
У. Дубоўка

Іншыя псеўданімы: Антолька; Вера; Вераніка Карчэўская; Падпольнік; Г. С. Корнилова; Польская камсамолка

В. Скаліманоўскі

Вінцэнт Гадлеўскі. 
Супрацоўнічаў з газетай гэтай партыі "Крыніца" (пазней "Беларуская крыніца ") пад псеўданімам В. Скаліманоўскі. Там пад назвай "Народны змагар" быў апублікаваны нарыс пра яго самаахвярную барацьбу за суверэнную Беларусь, змешчаны яго партрэт

Леся Беларуска

Ларыса Марозава. 
Паводле некаторых выданьняў, Л. Марозава атрымала педагагічную адукацыю, працавала настаўніцай у Маладзечне. У 1938 годзе быццам выйшла замуж за афіцэра НКВД Аляксея Марозава і ў дзень вясельля яе ўпершыню затрымалі і даставілі ў НКВД, а ў канцы ліпеня 1938 года мужа Марозавай арыштавалі і расстралялі, саму ж яе арыштавалі праз паўгода — у студзені 1939 года[2][3]. Паводле тых жа выданняў, Л. Марозаву за прыналежнасць да нацыяналістычнай арганізацыі быццам асудзілі на 10 гадоў лагераў[1], яна адбывала пакаранне ў Магадане і ў лагеры Эльген[3], дзе працавала збольшага на лесапавале[1]. Уяўная Л. Марозава працягвала пісаць у лагеры рускамоўныя вершы пад псеўданімам Эриния (багіня помсты і адплаты ў старажытных грэкаў), псеўданімам Леся Беларуска падпісвала толькі беларускія вершы; таксама збірала лагерны фальклор, шмат яе рукапісаў канфіскавалі падчас вобшукаў[3]. Загінула ўяўная Л. Марозава ў зняволенні[3], нібыта за колькі дзён да свайго вызвалення, калі даведалася, што яе мужа расстралялі яшчэ ў 1938 годзе.

Язэп Пушча

Іосіф Паўлавіч Плашчынскі.
Іосіф Плашчынскі → Язэп Плашчынскі → Язэп Пушча.
Дэбютаваў апавяданьнем у 1922 годзе пад псеўданімам Лясун. Дзе жыў і працаваў — паўсюль саджаў дрэвы і кветкі. Любіў лес і родную прыроду. Уставаў рана і да сьняданьня блукаў адзін па лясных сьцежках у ваколіцах, падумаць, прыгадаць, памарыць.

Іншыя псеўданімы: Л.Кудзер; Язэп Кудзер; Лясун; Пушча; А.Пушча; Л.Трыер;

Раман Суніца

Рамуальд Зямкевіч.
Суніца гэта земляніка.
Зьбіраў матэрыялы па гісторыі беларускай літаратуры і культуры. Сабраў калекцыю беларускага народнага адзеньня. Сабраў унікальную бібліятэку па гісторыі, мовазнаўстве (усе працы Я. Карскага), літаратуры, фальклёры Беларусі, Украіны, Летувы, Польшчы і іншых славянаў, вялікую калекцыю рукапісаў беларускіх пісьменьнікаў.

Іншыя псеўданімы: Роман Земляника, Юры Алелькавіч; Саўка Барывой; Шэршань; Р. Зем.; Ром. Зем.; Р-н Сун.; Р. С-ца.

Ганна Аршыца

Уладзімер Дубоўка.
Псеўданімам Ганна Аршыца падпісваўся ў выданьнях Аршанскага Маладняка. Назваў свайго сына Альгерд Дубоўка.

Іншыя псеўданімы: У.Гайдукевіч; У.Гайдуковіч; Ул.Гайдуковіч; Уладзімір Гайдуковіч; Б-сь Дубоўка; Бладысь Дубоўка; Уладзік Павадыр; Тупяец; В.Туянец; У.Д-ка; У.Д-на

Цётка

Алаіза Пашкевіч.
Цётка гэта паважлівы зварот у сялянаў да старэйшых жанчын. Так празваў яе сусед-зямляк і сябра па барацьбе Вацлаў Іваноўскі.

Іншыя псеўданімы: Гаўрыла з Полацка, Мацей Крапіўка, Крапіўка, М. Крапівіха,  Гаўрыла, Тымчасовы, Банадысь Асака

Базыль Карусь

Васіль Русак. 
У сакавіку 1919 года арыштаваны бальшавікамі, але праз месяц без выстаўленьня абвінавачаньня выпушчаны пад заклад 3 тыс. рублёў, якія сабралі мясцовыя сяляне. Усё лета хаваўся ад ЧК у сялянскіх хатах. У час польска-савецкай вайны актыўны ўдзельнік антыпольскага падпольнага руху, сябра Слуцкага Беларускага нацыянальнага камітэта, кіраваў беларускім хорам «Папараць-Кветкі», разам зь яе драматычнай дружынай езьдзіў па павеце са сьпектаклямі, у якіх браў удзел як артыст пад псеўданімам Базыль Карусь.
Васіль — Базыль, Русак — Карусь (перагорнутыя літары)

Кузьма Чорны

Мікалай Карлавіч Раманоўскі.
У траўні і чэрвені 1923 у газэце „Савецкая Беларусь“ надрукаваў свае першыя апавяданьні пад імём „Кузьма Чорны“, які ўзяў у гонар свайго дзеда Міхала Парыбка (па-вулічнаму — Чорнага), вядомага на ўсю акругу майстра-сурвэтніка.
Кузьма (англ. Cosmo, нем. Kosmas) — паходзіць ад грэчаскага Κοσμάς (лад, парадак, сьвет, сусьвет). Атрымліваецца — Космас Чорны.

Іншыя псеўданімы: Максім Алешнік; М.Біруля; Ігнат Булава з-пад Турава; Вясёлы; М.Сідарэўскі; Сусед-вясёлы; Раман Талапіла; Арцём Чамярыца; Сымон Чарпакевіч; А.Чорны.

Зьмітрок Бядуля / Ясакар

Самуіл Плаўнік.
Нарадзіўся 23 красавіка.
Ясакар — лістападнае дрэва роду таполя сямейства вярбовых. Цьвіце ў канцы красавіка.

Бядуля — у казках, якія ён зьбipaў i вывучаў, ёсьць вобраз добрага, спагадлівага дзядка Бядулі, які ходзіць па сьвеце i суцяшае пакінутых бацькамі дзяцей — cipoт i бяздомнікаў.

Іншыя псеўданімы: Саша Пл-ік, Ясакар, Я—р, Зьмітро Бядуля, Сымон Пустэльнік, Іскра, Святагор, Ярыла Чырвоны, З.Б., Ярыла Паўстанец, Чырвоны Яры­ла, Чырвоны Ярылка, Я. Ярыла, Вартавы, Тутэйшы, Вольны, Марыля.

Алесь Сумны → Алесь Гарун

Аляксандар Прушынскі.
Нарадзіўся 11 сакавіка, а „Гарун" па-армянску — вясна.

Іншыя псеўданімы: І. Жывіца; А. Новадворскі; Сальвэсь.

Цішка Гартны

Зміцер Жылуновіч. 
Гарт (ад нем. hart — цяжка/цьвёрды) — у друкарскай справе зьбіты, зношаны, нягодны, папсаваны шрыфт, прызначаны для пераплаўленьня ў словалітне.
Цяжка жыць без долі,
Што рабіць — не знаю;
Хіба на сьвет выйду,
Долі пашукаю.
Гэты верш прысьвяціў Янку Купалу падпісаўшы Цішка Гартны. (Цішка Цяжка/Цьвёрды).

Іншыя псеўданімы: Авадзень; Авадзён; Аглядальнік; В.Аса; Беларус; Беларус-Камуніст; Бэйгар; Вар; П.Вартавы; Паўлюк Вартавы; Васа; Сымон Гляк; Габрусь Друк; Сымон Друк; Зета; Зміжыла; Зміцер; Знаёмы; Змітро Капылянін; Янка Кліч; Коммунист Беларус; Мешчанін; Мінчанін; Цішка Г.; Мужык; С.Смык; Я.Смык; Стары С-Д; Твой сын Змітро; Чырвонь; Язэп Чырвонь; Шулятнік.

Алесь Дудар

Аляксандр Дайлідовіч.
Дудар грае на дудзе.

Іншыя псеўданімы: Тодар Глыбоцкі; Арцём Яроцкі

Мізэрыус Монус

Максім Гарэцкі.
Творы цыкла кароткіх апавяданьняў пад назвай «Люстрадзён» падпісваў псеўданімам Мізэрыус Монус.

Іншыя псеўданімы: Максім Беларус, М. Б. Беларус, М. Г., А. Мсьціслаўскі, Дзед Кузьма, Мацей Мышка, Мізэрыус Монус і іншымі; у сваіх творах таксама выступаў як Кузьма Батура і Лявон Задума.

Міхась Чарот

Міхаіл Кудзелька.
Чарот гэта камыш. Высокая шматгадовая расьліна. Расьце ў балоцістай мясцовасьці. З яго сьцеблаў на беларускіх землях рабілі жалейкі, якія называліся чароцінкі.
Цi хутка пачую я песьню чаротаў
Над сонным балотам тваiм?

Іншыя псеўданімы: Максім Бяднейшы; Юрка Куртаты; В.Чарот

Міхась Зарэцкі

Міхаіл Касянкоў.
Дзяцінства прайшло ў вёсцы Зарэчча пад Шкловам (цяпер частка Шклова). 

Лукаш Калюга

Канстанцін Вашына.
Дэбютаваў апавяданьнем «Вясна».
Лукаш ад ст.-грэч. Λουκᾶς (Лукас) — грэцкаму асабістага імя, якое, у сваю чаргу, мяркуецца, што ўтварылася ад лац. lux  — «сьвятло», «сьветлы, сьвеціцца» ці «які нарадзіўся на досьвітку».
Калюга — гэта ямка на дарозе, глыбокая каляіна выбітая коламі. Звычайна напоўнена вадой, гразьзю.
Ёсьць меркаваньне, што гэты псеўданім узяў па назве адной з вёсак у цяперашнім Уздзенскім раёне. 

Іншыя псэўданімы: Кастусь Палявецкі

В. Бор

Валеры Маракоў.

Іншыя псэўданімы: В.Армак (разам з А. Мардвілкам); В.Армар (з А. Мардвілкам); Крыптанімы: С. Ш., В. М. (з С. П. Шушкевічам)

Саўка Койданаўскі

Станіслаў Шушкевіч.
Нарадзіўся: Бакінава — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. 
Койданаў (з 1932 году — Дзяржынск) — места ў Беларусі, на рацэ Няцечцы. Адміністрацыйны цэнтар Койданаўскага раёну Менскай вобласьці.

Іншыя псэўданімы: Янка Бор; Вільгельм Эрнест; Крыптанімы: С. Ш.; Стах Ш.; С. Ш. и В. М. (з В. Мараковым); С.Ш-ч; Шуш; В. Э.; Э—ст; В.Эрн)

Лаўрэн Будзіловіч

Аркадзь Смоліч.
Л. Будзіловіч падпісваў свае публікацыі ў часопісе беларускай студэнцкай моладзі «Раніца». Стаў адным з ініцыятараў абвяшчэньня Беларускай Народнай Рэспублікі.

Іншыя псэўданімы: Л. Б., Сымон Бортнік

Някемны Ігуменец

Мікалай Касьпяровіч.
Някемлівы, някемны, (непонятливый) няцямлівы,(недогадливый) нездагадлівы.
Месца нараджэньня: в. Ізабалёва, Ігуменскі павет, Менская губэрня

Паўлюк Заходні

Паўлюк Шукайла.
Нарадзіўся: в. Малая Лапеніца, Ваўкавыскі павет, Гарадзенская губэрня (цяпер — Бераставіцкі раён, Гарадзенская вобласьць). Удзельнік падпольнага рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.

Я.Л.Апалчэнец

Язэп Лёсік.

Іншыя псэўданімы і крыптанімы: Павал Ксяневіч, Язэп Ксяневіч, Язэп Ліхадзіеўскі, М. Кепскі, Я.Л.Апалчэнец, J. L. Apalczenniec; Л-к; Я.Л.; Я.Л-к

Ванда Левая

Ванда Лявіцкая.
Жонка Язэпа Лёсіка.

Іншыя псэўданімы і крыптанімы: Ванда Л-а, Вандзя Л-я, В. Л-к., Вясёлка

А. Папраўскі

Алесь Карачун.
Нарадзіўся 12 мая 1904 года ў вёсцы Кухцічы, што на Уздзеншчыне. Побач цякла празрыстая рачулка Уса, якая ўпадае ў Нёман

Янка Нёманскі

Іван Пятровіч.
Нарадзіўся ў аграгарадку Шчорсы, што ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Нёман.

Юрка Лявонны

Леанід Юркевіч.
Юрка Лявонны гэта псеўданім з "перакуленага" сапраўднага імя — Леанід Юркевіч.

Ігнат Гудок

Ігнат Дварчанін.
Тэматыка твораў — барацьба за адраджэньне беларускай культуры, узняцьце яе на больш якасны ўзровень, усьведамленьне беларускім народам сваёй гістарычнай і палітычнай значнасьці, роўнасьці з іншымі народамі. Пад псеўданімам Гудок зьмясьціў у „Дзянніцы” свае вершы „Думка” і „Гудок”. 

Гу-гу, гу-гу! Гудзе гудок,
Гой, не на работу...
Уставай, ўставай хутчэй, браток,
Трывогі гуд - грымота!

Іншыя псэўданімы і крыптанімы: Гудок; І.Гудок; Ігнат Гудок; Ігналь Гудок; І.Ладанчук; І.Д-н; І.Д.

Адам Саладух

Уладзіслаў Талочка.
Бацька Уладзіслава быў сынам Адама Талочкі і Паўліны (у дзявоцтве Саладух) – адсюль псеўданім Адам Саладух.

Іншыя псэўданімы і крыптанімы: Adam Sołoduch, Dryhwicz, Drygwicz, Дрыгавіч, P. Kantryba, Erka, Archiwista, Aktivus, Observator, Gardiner, Spektator, Wat; Wł.T., as, A.S., Ad. S., O.

Адам Чырвоны

Адам Бабарэка.
Служыў у Чырвонай Арміі (1921—1922).

Іншыя псэўданімы і крыптанімы: А. Б.; А. Ч.; А-м Б-а; А. Б-ка; А. Б-рэка; Адам Гаротны; Я. Каліна; Якім Каліна; Малады настаўнік; А.Рэка; Чырвоны; А.Чырвоны; А.Чэмер.

Анатоль Вольны

Анатоль Ажгірэй.
Анатоль —
ἀνατολικός: (анатолікос) — усходні.
ἀνατολή (анатоле) — усход, узыход сонца.
Вольны — свабодны. 

Іншыя псэўданімы і крыптанімы: А. В.; Акша; Алёша; В. Анатолий; Анатолий Вольный

Янка Маланка

Іван Маразовіч.
Паміж 1926—1928 гадамі — адказны рэдактар сатырычнага часопіса „Маланка“ (Вільня). 

Іншыя псеўданімы: Ляо Дзэ, Ляо-Дзе, Пярун, Гаўрыла Пярун, Язэп Грамабой, Янка Грамабой, Янка Барысаўскі; крыптанімы: І.М., Я.М., Янка М. і інш.

Міхась Багун

Міхаіл Блошкін.
Блошкін → Bug (насякомае, клоп) → Баг → Багун — від кветкавых расьлін сямейства Верасовыя (народныя назвы: багно, багон, бахун, клапоўнік, бор).

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: Асака М; Багунец; М. Б.; Міх. Б.; Баг.

Анатоль Дзяркач

Анатоль Зіміёнка.
1. Дзяркач — лугавая невялікая птушка сямейства пастушковых з характэрным скрыпучым крыкам.
2. Дзяркач — голік, сьцёрты венік з дубцоў.
У старога чалавека голас як дзяркач: пра хрыпаты, дзярлівы старэчы голас. 
Як дзяркач: пра задзірыстага, супярэчлівага па характару чалавека. 

Іншыя псеўданімы: Дзядок Тарас

Антон Небарака

Тамаш Грыб.
Нарадзіўся ў вёсцы ў беднай сялянскай сям'і. 

Іншыя псеўданімы: Т. Глеба; Н-ка; Небарака; Небарака, Антон; Т.; Т. Г.; Т-г; Т-ш; A. N.; G-be; Ge, Tomasz; N-ka, A.; Niebaraka, Anton; T. (лац.); Т. Н. (лац.), Тита, В

Алесь Усходні

Аляксандр Пруднікаў.
Нарадзіўся ў Магілёўскай губерніі.

Краўцоў Макар

Макар Касьцевіч.
Краўцоў — псэўданім, што стаў данінаю памяці прадзедам, якія жылі з кравецтва, шыючы найлепшыя ў акрузе кажухі. Краўцоў тут не заменьнік прозьвішча, а прыналежны прыметнік ад Краўца, дзедавай мянушкі паводле рамяства. Чые дзеці? Краўцовыя дзеці. Чый Макар? Краўцоў Макар. І падпісваўся ён у такім, „адваротным“, парадку.

Іншыя псеўданімы: Дзын-Дзылін, Звончык, Макар, Язэп Сьвятазар, Picolo, Smreczyński, КрМ

Міхась Волат

Міхась Ганько.
В. Аганёк: Магчыма спалучэньне Ганько-Аганёк
М. Волат: 1. Казачны герой незвычайнай сілы, удаласьці і мужнасьці; асілак. // Чалавек вялікага росту і сілы; велікан, гігант. 2. перан. Чалавек выдатных здольнасьцей, геній; тытан, велікан.

Іншыя псеўданімы: В.Аганёк, М.Волат

Лявон Радзіміч

Цімох Рублёў.

Іншыя псеўданімы: Цімох Зарэчны

С. Крушыніч

Станіслаў Станкевіч.

Іншыя псеўданімы: Ст. Крушыніч; Дзівасіл; Алесь Крыга; А. Скіба; Алесь Скіба; Андрэй Скіба; Раман Шарупіч. Крыптанімы: Ст. Ст., Др. Ст. Ст.

Л.Макашэвіч

Уладзімер Жылка.
Нарадзіўся ў вёсцы Макашы, Наваградзкага павету, Менскай губэрніі.

Іншыя псеўданімы: Вал.Жыл.; Вл.Ж.; І.Жылка; Макашэвіч; Л.Макашэвіч; У.Ж.; Ул.Ж.

Бацька

Станіслаў Булак-Балаховіч.
Сваё імя Станіслаў, першы сын Балаховічаў, атрымаў па хросным бацьку Станіславе Незабытоўскім. Хроснаю маці была Марыя Мэйштовічыха. «Булак» — уласнабеларускае слова, якое азначае «воблака». Праўдападобна, гэта мянушка аднаго з шматлікіх адгалінаваньняў Балаховічаў

Іншыя псеўданімы: Бацька Булак-Балаховіч

Янка Бунтар

Валянцін Таўлай.
Навучаўся ў Слонімскай настаўніцкай сэмінарыі, зь якой у 1925 годзе быў выключаны, бо адмовіўся пісацца палякам. У лютым 1928 выключаны з навучальнай установы за ўдзел у вучнёўскім страйку. У 1929 арыштаваны польскімі ўладамі за стварэньне камсамольскае групоўкі ў вёсцы. Суд прысудзіў да 2 гадоў турмы. Не зьявіўся на суд.

Іншыя псеўданімы: Усяслаў Барвінец; Бунтар; Янка Бунтар; К.Бунтарны; Былы вучань; Васіль; М.Гарустовіч; Горны; Янка Дванаццаты; Павел Менскі; Мсьцівец; Юрка Назубіч; Ілюк Прышчэпа (з Янкам Брылём); Паўлюк Сірата; В.Тарскі; Чырвоны зьвястун; крыптанімы:
В.Т.; А.С. і В.Т. (з А.Салагубам);

Якім Зорны

Акім Астрэйка.

Іншыя псеўданімы: А.Пясоцкі, Сымон Бравы, Анатоль Востры, Рыгор Вядомы

К. Душ

Клаўдзій Дуж-Душэўскі.

Крыптанімы: К. Д.

С. Ляднінскі

Сьцяпан Шнэк.
Месца нараджэньня:  Лядна, Слуцкі павет, Менская губэрня

Іншыя псеўданімы: Янка Нясьцерпны

Герасім Прамень

Іван Пышко. (1908 – 27.07.1964)
Герасім — паважаны. Прамень — вузкая палоска сьвятла ад сонца ці месяца (або ад іншых крыніц сьвятла). Пра колер, яркасьць (промня): агністы, асьляпляльны.

Дабра ўсім жалаю
сынам сваіх палёў.
I горача вітаю
паэтаў-змагароў

Іншыя псеўданімы: Прамень Г., Pramien Harasim.

Пятрусь Граніт

Іван Пятровіч Івашэвіч.
У 1927 годзе стаў працаваць брукаром. Працаваў ім да верасьня 1939 года. Тады напісаў свой незвычайны для Заходняй Беларусі верш „Брукар”, у якім паказаў цяжкую працу брукара.
Пётр (ст.грэч. Πέτρος) — скала, камень. Атрымліваецца: Камень Граніт.

Іншыя псеўданімы: П.Граніт; Мацей Гвозд

Васіль Струмень

Аляксандр Лебедзеў.
Васіль альбо таксама Базыль (па-грэцку: Βασίλειος) — з грэцкай мовы азначае цар, царскі. Атрымліваецца: Царскі Струмень.
Вада цячэ струменьчыкам нязвонкім, безупынным... (А.Пысін).

Нікіфар Жальба

Аляксандр Бяленка.
Нікіфар — у перакладзе з старажытнагрэцкай мовы — „які нясе перамогу“.
Жальба — 1. Смутак, туга, бедаваньне. 2. Скарга, нараканьне. 

Мікола Асот

Мікола Засім.
Асот — пустазельле сямейства складанакветных, якое расьце на палях, пры дарогах, у лясах і агародах.

Іншыя псеўданімы: Хлопец, Агонь, Асот, М. Асот, Міз

Аганёк

Фелікс Стацкевіч.

Алесь Гародня

Аляксандар Функ.
Нарадзіўся ў сям’і нямецкага памешчыка. Сям’я часта наведвалася на Пружаншчыну, дзе мелі маёнткі дзед (у Зьдзітаве) і маці (у Семянчы).
Пружанскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадзенскай губэрні Расейскай імпэрыі (1795 - 1920)

Іншыя псеўданімы: Ф. Гарадзенскі, Ян Дораг, Яндораг, А. Падбярэзкі, А. Веркин.

Мікола Лясун

Мікола Целеш.
Друкавацца пачаў у часопісе «Паляўнічы Беларусі» з 1929г. (першае апавяданьне — «Па воўчых сьцежках»)

Іншыя псеўданімы: Марцін Люціч, М.Люціч, М. Лясун; Крыптанімы: М. Ц.

Ніна Незабудка

Ніна Асіненка.
На судовым працэсе ў Мінску, каб выратаваць Ніну, Мікола Асіненка адмаўляў яе ўдзел у СБП, але тая заявіла, што была ў арганізацыі і хоча раздзяліць з сябрамі іх лёс: «Я была ў СБП і не адракаюся ад гэтага. Была і застаюся разам з маімі сябрамі».

Кветка Вітан

Юліяна Вітан-Дубейкаўская.
У 1922 г. стала жонкай вядомага беларускага дзеяча Лявона Вітан-Дубейкаўскага. У 1954 г. у Нью-Ёрку пабачыла свет кніга «Лявон Вітан-Дубейкаўскі», якую Юліяна выдала пад псеўданімам Кветка Вітан.

Мікола Крывіч

Мікола Асіненка.
На судовым працэсе ў Мінску, каб выратаваць Ніну, Мікола Асіненка адмаўляў яе ўдзел у СБП, але тая заявіла, што была ў арганізацыі і хоча раздзяліць з сябрамі іх лёс: «Я была ў СБП і не адракаюся ад гэтага. Была і застаюся разам з маімі сябрамі».

Юрый Вегаў

Язэп Варонка.
Агасьфер (лац. Ahasverus), або вечны Жыд — легендарны персанаж, паводле паданьня асуджаны бадзяцца з стагодзьдзя ў стагодзьдзе па зямлі да Другога прышэсьця Хрыста. Фігура "вечнага жыда" з'яўляецца ў сюжэтах еўрапейскай літаратуры і жывапісу.

Іншыя псеўданімы: Агасьфер

Рыгор Папараць

Рыгор Сапун.
У хрысьціянскім імяслове імя Рыгор суадносіцца з многімі сьвятымі, але перш за ўсё — са сьвяціцелем Рыгорам Цудатворцам (III стагоддзе), першым носьбітам гэтага імя. 
Папараць-кветка — у беларускай міфалогіі чароўная расьліна, якая надавала чалавеку магічныя якасьці: ён пачынаў разумець мову жывёл і дрэў, бачыць скрозь зямлю схаваныя скарбы, лячыць людзей ад розных хвароб, ведаць будучыню і інш. Кветка з'яўляецца ў купальскую ноч.

Агент Белы

Сяргей Пясецкі (па-польску: Sergiusz Piasecki).
У верасьні 1922 года агент «Белы» (такі псеўданім атрымаў будучы пісьменьнік) перайшоў савецка-польскую мяжу пад Стоўбцамі і накіраваўся ў Мінск. Пясецкаму атрымалася здабыць вельмі важныя дадзеныя аб дыслакацыі падраздзяленьняў Чырвонай Арміі, і пасьля гэтага яго перавялі на службу ў выведвальны аддзел у Баранавічах Экспазітуры № 6 польскай выведкі ў Брэсце-на-Бугу.

Мікола Хведаровіч

Мікалай Фёдаравіч Чарнушэвіч.
Паэт, драматург Нічыпар Чарнушэвіч — гэта старэйшы родны брат Міколы. Менавіта таму і давялося браць псеўданім Хведаровіч.

Іншыя псеўданімы: С. Старобінскі, Сабасцян Старобінскі, Себасцян Старобінскі, Н. Федаровіч

Паўлюк Трус

Павал Трус.
У 1928 разам зь Міколам Хведаровічам стварыў сэрыю літаратурных пародыяў пад агульным псэўданімам Себасьцян Старобінскі, якія былі надрукаваныя ў «Маладняку» (1929, № 4)

Іншыя псеўданімы: Себасьцян Старобінскі, П. Вясковы, Шавец

Сяргей Дарожны

Сяргей Серада.

Іншыя псеўданімы: Т.Трыкліні; Л.Трыер

Мікола Крывіч

Мікалай Байкоў.
1. Скончыў Бежацкае духоўнае вучылішча (1903), Маскоўскую духоўную акадэмію (1913). Савет Акадэміі прысудзіў яму вучоную ступень кандыдата багаслоўя з прылічэннем да першага разраду (1913).
2. Этнонім “Крывічы“ паходзіць ад імя першасьвятара балтаў Крыве-Крывейце.
3. Крывіч, крывічанін м. — кривич, белорус // Беларуска-расейскі (Байкоў-Некрашэвіч)

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: Аглядальнік; Асветнік; Дашкольнік; М.К-ч; М.Кр.; Кр-іч; Крывіч; Настаўнік

Васіль Вітка

Цімох Васілевіч Крысько.
Імя Васіль ад бацькі, які любіў чытаць. Вечарамі, а часам і ўсю ноч чытаў услых, слухаць прыходзілі і вяскоўцы. Бацька думаў што сын сьпіць, а той таксама слухаў.
Прозьвішча Вітка ад слова віць/зьвязваць, якое зьвязана з месцам нараджэньня Случчынай, якое паходзіць ад ракі Случ, якая паходзіць ад слова злуч/злучына, якое абазначае злучэньне, зьліцьцё.

Ёсць на зямлі такі куток,
З якім навек я злучаны,
Адкуль ступіў свой першы крок –
Мая радзіма – Случчына.

Максім Лужанін

Аляксандр Каратай.
„Тады, у дваццатыя гады, калі я пачынаў пісаць, было вельмі модна і нават прэстыжна выбіраць сабе прыгожыя, паэтычныя псеўданімы. Міхась Чарот, Алесь Дудар, Сяргей Ракіта, Цішка Гартны... Ну вось захацелася і мне замест простага Каратай выбраць прозьвішча больш прывабнае, мілагучнае. Стаў думаць. Зямля наша беларуская багатая лугамі і лугавінамі. А там бурна расьце шмат розных кветак. Такая ж і наша мова — шматколерная і квяцістая. Таму я і Лужанін. Што ж тычыцца імя Максім, то гэта ў гонар Максіма Багдановіча. Я хацеў, каб гэтае імя заўсёды было маім паэтычным эталонам“
Іншыя псеўданімы: М. Бусловіч, Ал. Даведка

Алесь Смалянец

Аляксандар Ружанцоў.
Месца нараджэння: Вязьма, Смаленская губерня. У 1918 у Смаленску змабілізаваны ў Чырвоную Армію

Якуб Харэўскі

Якуб Новік.
Месца нараджэння: в. Харава, Пружанскі павет, Гарадзенская губэрня, Паўночна-Заходні край, Расейская імпэрыя

Янка Журба

Іван Івашын.
Журба — туга, смутак, жаль, журба па лёсе, бедаваньне над лёсам.

Янка Башкiр

Іван Пачопка.
Янка Башкiр: загадкi псеуданiма / Янка Саламевiч // Роднае слова. - 2009. - N 6. - С. 16

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: I.Р.; Башкір; Iв. П-ка; Праваслаўны; Шкiрба; Я. П.; Янка Башкiр; Я. Шкiр-ба

Тодар Лебяда

Пётар Фёдаравіч Шырокаў.
Тодар — Фёдар.
Лебяда (Chenopodium) — род кветкавых расьлін сямейства лебядовых.
У студзені 1962 года пераехаў у г. Чэрвень Мінскай вобласці і пачаў працаваць сакратаром у рэдакцыі раённай газеты «Уперад». Там ён пісаў вершы, фельетоны, гумарэскі. Яго творы друкаваліся не толькі ў гэтай газеце, але дасылаліся аўтарам і ў рэспубліканскія выданні. Але падпісаны яны былі ўжо другім псеўданімам – Клім Каліна.

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: Клім Каліна

Канстанцыя Буйло

Канстанцыя Калечыц.
Друкавацца пачала ў 1909 годзе, зьмясьціўшы свае першыя вершы ў «Нашай Ніве» пад імем свайго брата Эдуарда Буйло.

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: Буйло Е.; Буйло К-ція; Буйло Кастуся; Буйло Констанция Антоновна; Буйло Э.; Эдвард Буйло; Буйло Канстанцыя Антонаўна; Буйло К.

Алесь Сучок

Пётр Дабрыян.

Іншыя псеўданімы: Вл. Вашык

Алесь Салавей

Альфрэд Радзюк.
Нарадзіўся 1 траўня. Самыя раньнія прылёты салаўёў адзначаліся ў канцы красавіка. Самы позьні прылёт і пачатак сьпеваў – у канцы першай дэкады траўня.

Увосень 1941 года прыязджае ў Мінск. Уладкоўваецца ў рэдакцыю “Менскай газэты”. Тут упершыню ў навагоднім нумары быў надрукаваны яго верш “З Новым годам” пад псеўданімам Максім Блакітны. А ў газеце „Голас вёскі” — верш “Радасць жыцця” ужо пад псеўданімам Алесь Салавей. 

Іншыя псеўданімы: Максім Блакітны, Алесь Вясновы, Алесь Вясёлка

Вінцук Адважны

Язэп Германовіч.

Л. Іскра

Леў Гарошка.

Іншыя псеўданімы: Анатоль Жменя, Пракоп Каваль, Каваль, Пр.; Л. Г.; Пракоп, К.; Т. Малько; Л. Цень; Л. Дварэцкі

Рыгор Крушына

Рыгор Казак.
Крушына — невялікае лісmцёвае дрэва або куст з чорнымі ягадамі. Назвы: Крушына ломкая, чаромха, воўчая ягада, шаклак, ваўчыныя ягады, крушына крохкая, крушына.

Іншыя псеўданімы: Алесь Апавядальнік; Кастусь Рамановіч

Алесь Раніца

Аляксандр Вечар.

Зоська Верас

Людвіка Сівіцкая-Войцік.
Неяк зайшла ў рэдакцыю „Вольнай Беларусі”, паспрачалася з Бядулем, што зможа напісаць твор адразу, без паправак. І хуценька на паперу пачала запісваць верш “Нёман”: „Праз акопы i рады штыхоў...” Падпісалася: „Зоська Верас”. Зоська гэта яе другое імя, верас — раслiна, якую яна вельмi любіла. А якраз напярэдадні сын Ядвiгiна Ш. прывёз ёй з Карпiлаўкi рана зацвiўшы верас.

Іншыя псеўданімы: А. Войцікава; Мама; Мірко; Л. Савіцкая; Шара Пташка

А. Хмара

Фабіян Шантыр.
Меў адносіны з Зоськай Верас і агульнага сына Антона.
Хмара:
1. Вялікае, звычайна цёмнае воблака, якое прыносіць дождж, град, сьнег.
2. Выкарыстоўваецца ў некаторых выразах для абазначэньня змрочнага стану, заклапочанасьці, смутку, тугі.
Адам Хмара (1720 — 1805) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Лоўчы менскі.

Іншыя псеўданімы: Н.Светлов; крыптанімы: Ф. Ш.; Ф.Ш-р; Фабіян Шан-р; Ш. Ф..

Мікола Наваселец

Мікола Ермаловіч.
Месца нараджэньня: Малыя Навасёлкі, Койданаўскі раён, Менская вобласць.

Іншыя псеўданімы: Сымон Беларус, М. Ермолов, Я. Мікалаеў, М. Ярмолаў

Андрэй Мрый

Андрэй Шашалевіч.
Этымалагічна псеўданім Мрый зьвязаны са словамі «мара», «летуценьне». Мрый, паводле М.І. Мішчанчука, – гэта творца-рамантык, летуценьнік, які, як і кожны пісьменьнік-сатырык, марыць убачыць у жыцьці свае ідэалы дабра і справядлівасьці.
Права даваць імёны сваім дзецям належала толькі яму
«Старэйшым дзецям імёны даваў бацька. Артура ён назваў па імені героя раману Э.Л. Войніч „Авадзень“, жадаючы сыну мужнасьці і стойкасьці. У імені дачкі выявілася яго захапленьне вобразам сьмяшлівай прыгажуні Аксаны з апавяданьня Н.В. Гогаля. /.../ мяне называў (не бяз суму, мабыць) Наталкай Запаляркай, па аналёгіі зь імем гераіні опэры М. Лысенкі „Наталка-Палтаўка“»

Іншыя псеўданімы: Мрый А.

Адам Варлыга

Язэп Гладкі.
ВАРЛЫЖИТЬ, ворлыжать, ворлыжничать твер. вят. (злодзей?) хістацца, бадзяцца, огуряться, ленавацца, адлыньваць, бегаць працы. Варлыга аб. твер. вят. валагодск. гультай, бяздзейны шатун.

Парамон Паромскі

Сяргей Грахоўскі.

Іншыя псеўданімы: М. Асіповіч, Сяргей Івановіч, С. Каршун,

Радыён Хваля

Уладзімір Юрэвіч.
На працягу больш чым двух дзесяцігоддзяў (1932—1954) працаваў на беларускім радыё дыктарам, загадчыкам аддзела літаратурна-драматычнага вяшчаньня (1948—1951) і галоўным рэдактарам мастацкага радыёвяшчання (1952—1954). У гады вайны працаваў у Маскве на радыёстанцыі «Савецкая Беларусь».

Юрка Віцьбіч

Георгій Шчарбакоў.
Юрый — мужчынскае рускае асабістае імя; з'яўляецца фанетычным варыянтам імя Георгій. Трактуецца літаральна як „земляроб“.
Нарадзіўся ў Вяліжы Віцебскай губэрні.

Іншыя псеўданімы: Юрка Стукаліч, Алесь Крыжаніч

Мікола Вярба

Мікола Сільвановіч.
Нарадзіўся 9 красавіка. Вярба — род лістападных дрэў і кустоў сямейства Вярбовыя. Цвіце у красавіку—маі.

Уладзіслаў Сноп

Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі.
У 1940 г. паступіў у Глыбоцкі сельскагаспадарчы тэхнікум.

Іншыя псеўданімы: У. Сноп

С. Пінскі

Васіль Вір.
У 1920-30-х г. актыўна ўдзельнічаў у Беларускай сялянска-работніцкай грамадзе на Піншчыне, спрыяў Таварыству беларускай школы.

Абарыген Крайскі

Леапольд Радзевіч.
Нарадзіўся ў фальварку Кур’янаўшчына Вілейскага пав. Віленскай губ., цяпер Лагойскі р-н Мінскай вобл.
Абарыген — карэнны насельнік мясцовасьці, які здаўна там жыве.
Крайск — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласьці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.

Іншыя псеўданімы: Анатоль, Антон, Антось, Васіль, Васіль Змагар, Грымот, М. Грымот, Мікула Грымот, Жыцень, Л., Жыцень, Лявон, Замежны, Антось, Замежны, Замежны, Ан., Змагар, Васіль Змагар, Ігнат, Васіль Касагар, Крайскі, Крыкун, Л., Л. Р., Лявон, Лукаш Нехлямяжны, Р. Ю., Саўка Змагар, Сталевіч, Антось Сталевіч, Ан. Сучасны, Ю. Р., Юрг, Р., С. Юргілевіч, Юргілевіч, Р. Юргілевіч.

Міхась Кавыль

Язэп Казіміравіч Лешчанка.
Кавы́ль (Stipa) — род кветкавых расьлін сямейства злакаў.

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: В’юрок, Я. Ляшчына, Я.Маёвы, М. К., Я. Л.

Язэп Гуткоўскі

Ізідар Плашчынскі.

Іншыя псеўданімы: Я. Менскі, Алесь Беразьняк

Мікола Вольны

Мікола Панькоў.
Нарадзіўся ў Дзвінску і яшчэ ў школьныя гады далучыўся да нацыянальна-вызвольнага руху.

Іншыя псеўданімы: М. Лістападавец, Летапісец, Ня-Кніжнік, Не-Паэта, Ул. Сакол, У.Сакол, М.Кніжнік, М. Крэнь

Ніна Змагарка

У замустве Ніна Панькова, дзявочае Ніна Найдзюк.

Лук'ян Блёкат

Хведар Жычка.
1. Значэнне імя Лук'ян — сьветлы.
2. Блёкат — ядавітая травяністая расьліна. Мае непрыемны пах. Кветкі дробныя, белага колеру.
Выраз "як блёкату аб'еўся" прымяняецца да чалавека, які робіць разнастайныя глупства, трызьніць, буяніць.

Іншыя псеўданімы: А. Чыж, Ак. Чыж, Акім Чыж, Сулейман — Марыя Лапаць, Васіліса Выдатная, Ягор Святлафор, Пракоп фон Цэбар (Сулейман — Мария Лапоть, Василиса Прекрасная, Егор Светофор, Прокоп фон Цебар)

Міхась Васілёк

Міхаіл Восіпавіч Касцевіч.
Centaurea (Васілёк) — лацінская назва роду паходзіць ад імя міфічнай істоты кентаўра Хірона, які лічыўся адным з лепшых лекараў. Па іншай версіі назва ўтворана ад грэч.: κεντέω — калоць і ταῦρος — бык і азначае «які коле быкоў». Відавая назва ў перакладзе з лацінскай азначае «сіні», «цёмна-блакітны».

Іншыя псеўданімы: Язэп Гром

Сяргей Хмара

Сяргей Сіняк.
Значэнне імя Сяргей ня яснае. Атрымліваецца: Няясная Хмара. 
„Аднойчы нават кінуў каменем у панскага аканома за тое, што няправільна і мала налічылі заробку. Аканом выгнаў яго з работы і даў мянушку “бунтар”, — адзначае Сяргей Чыгрын. Пасля яго шмат разоў выганялі з розных месцаў за бунтарскую натуру.

Сяргей Новік-Пяюн

Сяргей Новік.
У 1926 стварыў у роднай вёсцы хор (з 1963 народны) і тэатр. 
У 1939 годзе Сяргей Новік-Пяюн сустракаўся з паэтам, калі той прыехаў у Вільню. Пры знаёмстве з Купалам прадставіўся: «Сяргей Новік». Паэт, праглядаючы яго надрукаваныя вершы, заўважыў: «А тут напісана „Сяргей Пяюн“. „Гэта мой псэўданім...“ „Вось яно што! (...) Даўно друкуесься?“ „З 1926 году“. „А, дык, значыць, цябе ведаюць як Пяюна! Тады іншая справа!.. Але найлепш пішы (...) праз злучок — Сяргей Новік-Пяюн“». (Сяргей Новік-Пяюн. Мая сустрэча зь Янкам Купалам // Першацвет. 1993. № 12.)

Іншыя псеўданімы: Алесь Бярозка; С.Каліноўскі; Малады Дзядок; Сяргей Пяюн; С. Стапанчык; Н.Сяргееў; Od naszego morza; Dziecko Pomorza; Gіos Њwiecki; Krasnoludek; Krasnoludek z Borуw Tucholskich; Stary Dziadok; крыптанімы: Н.; С. Н.; С. П.; N..

Янка Шутовіч

Месца нараджэньня: вёска Шутавічы, Ашмянскі павет, Віленская губэрня, Паўночна-Заходні край,

Іншыя псеўданімы: Іван Дубневіч; Ян Дубневіч; Я. Сьцяблінскі; крыптанімы: І. Ш.; Я. Ш.; Я.Ш-ч і інш.

Аркадзь Дуда

Аркадзь Куляшоў.
Аркадзь (ст.-грэч. Ἀρκάς) — жыхар Аркадзі, гістарычнай вобласьці Грэцыі, дзе пераважала жывёлагадоўля; у пераносным значэнні — „Пастух".
Дуда — беларускі традыцыйны архаічны духавы музычны інструмент, які быў шырока распаўсюджаны на тэрыторыі Беларусі са старажытнасці да XIX—пачатку XX ст.

Іншыя псеўданімы: Амсьціслаўцы (зь Ю. Таўбіным), Арк. Дуда, Аркадзь Жытнёвы, Апанас, Казарлюга, Язэп Качкін (з З. Астапенкам ды Ю. Таўбіным), Мсьціслаўцы (з З. Астапенкам ды Ю. Таўбіным)

Зьмітрок Лірнік

Зьмітрок Астапенка.
Лірнік — Вандроўны беларускі музыка-пясьняр, які акампаніруе сабе на ліры .
Пры самай сьцяне прытуліўся лірнік.
Ён круціць корбу ліры і сьпявае.
Вітка.

Іншыя псеўданімы: К. Качкін (зь Юліем Таўбіным); Клім Качкін (зь Ю. Таўбіным); Мсьціслаўцы (з Аркадзем Куляшовым і Ю. Таўбіным)

Валянцін Блакіт

Валянцін Болтач.
„Калі прызнацца шчыра, то і псеўданім Блакіт зьявіўся праз Васілька [Міхась Васілёк], хоць ён пра тое і не здагадваўся. Любімы мой колер – блакітнае неба, блакітны васілёк. Мне, васемнаццацігадоваму, тады здавалася, што ледзь ці ня ўсе сапраўдныя пісьменьнікі мелі ці маюць прыгожыя псеўданімы“

Бойдацкі

Язэп Найдзюк.
Месца нараджэньня вёска Бойдаты, Ваўкавыскі павет, Гарадзенская губэрня

Іншыя псеўданімы: Цыпрыяновіч, Станіслаў, Юзаф Аляксандровіч

Алесь Змагар

Аляксандр Яцэвіч.
Змагар — той, хто змагаецца (барацьбіт, змаганьнік. прыхільнік, абаронца)

Іншыя псеўданімы: А. Валошка

Н. Недасек

Антон Адамовіч.

Іншыя псеўданімы: Г.Альгердзіч, Глеб Альгердзіч, Язэп Апейка, В. Бірыч, Васіль Бірыч, Янка Віж, Галілейскі, М. Грыбель, Д. Забранскі, Даніла Забранскі, К. Каліновец, Кастусь Каліновец, Сабастыян Кернашыцкі, В. Крыцкі, Васіль Крыцкі, Альгерд Ланеўскі, Н. Недасек, Нічыпар Недасек, Н. Нізоцкі, Я. Самадум, Р. Склют, Сучасьнік, С. Хізма, Максім Чытар, Ц. Юстапчык. А., А. А., Г. А., М. Г

Рыгор Баравы

Рыгор Шырма.
Нарадзіўся ў в. Шакуны Пружанскага павета Гродзенскай губерні, цяпер Пружанскі раён, Брэсцкая вобласьць. У Пружанскім раёне знаходзіцца частка нацыянальнага парку «Белавежская пушча».

Іншыя псеўданімы: Вучыцель. Крыптанімы: В. М.; В.-ч; Г. Ш.; Р. Ш.

Янка Золак

Антон Даніловіч.
Золак — сьвітаньне, расьсьвітаньне, досьвітак, дасьвецце, зара, зараніца; сьвітанак (разм.); дзяньніца (паэт.)

Іншыя псеўданімы: Антось Вірок, Антось Пясняр, А. Здрок, З. Ажына, К. Асцюк, В, Асцюк, К. Аса, М. Залескі, Н. Авадзень, П. Міранюк, П. Мурашка, Парыцкі, Яз. Дольны, Я. Цікаўны

Паўлюк Буравей

Павел Пруднікаў.
Паўлюк (ад лац. paulus) — «малы», «невялікі»
Буравей ‑ паэтычнае слова Моцны вецер. Устане дзень — як волат-буравей. Лявонны.

Міхась Ландыш

Міхаіл Ганчарык.
Два яго вершы надрукавалі ў "Нашай ніве" ў маі 1914 года пад псеўданімам Міхась Ландыш.
У 1917—1924 гадах вучыўся ў Горацкім сельскагаспадарчым інстытуце. У 1925—1929 гадах працаваў у Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі (БСГА). З 1929 года працаваў у Інстытуце біялогіі БелАН. Беларускі навуковец-біёлаг, фізіёлаг расьлін, пісьменьнік. Доктар біялагічных навук (1960)

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: Ландыш; М.Ландыш; Лясун; М. Г. Лясун; Я.Сявец; Якім Сявец; Г. М.; М.Г-к; М. Г.

І. Сібарсач

Барыс Сачанка.
У суаўтарстве з Янкам Сіпаковым і Рыгорам Барадуліным зьмяшчаў у „Вожыку“ вострыя і надзённыя крытычныя нататкі, артыкулы, гумарэскі, сатырычныя замалёўкі.

Іншыя псеўданімы: Р. Сібарсач 

Д. Вітэнь

Даніла Васілеўскі.
Нарадзіўся: вёска Новае Сяло, Полацкі павет, Віцебская губэрня. Будучы студэнтам Віцебскага настаўніцкага інстытуту, пасылаў допісы ў газэту «Школа и Жизнь» пад псэўданімам М. Дабраведаўскага і ў «Нашу Ніву» пад імем Шчырага, Вітэня й сваім уласным прозьвішчам.
Віцень (літ.: Vytenis; ? — 1315/1316) — вялікі князь літоўскі (каля 1294—1315/1316)

Іншыя псеўданімы і крыптанімы: А. Вітэнь; Д. В.; М. Доброведовский; Шчыры; Д. Шчыры; Шчырый; Д. Шчырый

Чайка

Ларыса Міклашевіч/Геніюш.
Актыўна ўключылася ў жыцьцё і справы тамтэйшага беларускага асяроддзя, прычынілася да працы ва ўрадзе БНР (нейкі час была сакратаром). Тут жа, пачынаючы з 1940 года, на старонках беларускага перыядычнага друку спачатку пад псеўданімам Чайка, а потым пад уласным прозьвішчам адно за адным з’яўляюцца шматлікія, прасякнутыя беларускім нацыянальным каларытам творы таленавітай паэткі, якія адразу ж знаходзяць сваіх прыхільнікаў.

П. Зьвястун

Піліп Пестрак.
У друку выступіў у 1927 годзе пад псэўданімам Зьвястун. 
Зьвястун — весьнік, вяшчальнік, аматар сьвістаць.

Іншыя псеўданімы: П. Гайдук,

Л.Сцяпанаў

Сцяпан Ліхадзіеўскі.

Іншыя псеўданімы: Гуртковец; А.Случанскі; А.Случанский; А.С.; С.Л.; Юн.

Ж. Заметкіна

Яўгенія Янішчыц.
Заметка — кароткае пісьмовае паведамленьне аб чым-небудзь вывучаным, замеченном.

Іншыя псеўданімы: Ластаўка Палесься, Е. Іосіфава, Ясяльдзянка

М. Кракоцкі

Янка Саламевіч.
Нарадзіўся ў вёсцы Малая Кракотка, Слонімскі раён, Гарадзенская вобласьць. 
Аўтар першага на Беларусі «Слоўніка беларускіх псэўданімаў (XVI—XX стст.)

Іншыя псеўданімы: Валін, каля 250 псеўданімаў

Алесь Загорны

Пімен Панчанка.

Легал

Леанід Галубовіч.
Творчае імя утвараецца ад пачатковых літар імя і прозьвішча.

Банадысь Кастрыца

Юрый Свірка.
Месца нараджэньня: Маргавіца, Бягомльскі пассавет, Бягомльскі раён, БССР, СССР

Іншыя псеўданімы: Гарчыца

Ільля Курган

Ільля Эйдэльман.
З 1950 року пачаў карыстацца псэўданімам Ільля Курган (паводле дзявочага прозьвішча маці Хасі Аронаўны), а ў 1969 року афіцыйна зьмяніў прозьвішча.

Р. Барута

Рыгор Бярозкін.
Нарадзіўся 3 ліпеня. Цьвіце лілея Baruta (Барута) у ліпені, утвараючы багатыя, велізарныя кветкі, дыяметрам да 25 см, цытрынава-жоўтага адценьня з салатавым колерам у падставы пялёсткаў.

Іншыя псеўданімы: С. Тарасаў, Гірш

Уладзімір Караткевіч

Васіль Быкаў

Нарадзіўся ў вёсцы Бычкі

Леанід з-пад Вішнева

Пятро Бітэль.
Месца нараджэньня: вёска Радунь, Лідскі павет, Віленская губерня, якая знаходзіцца непадалёк ад Вішнева. Дэбютаваў у 1929 годзе пад псеўданімам Леанід з-пад Вішнева ў часопісе «Шлях моладзі», дзе публікаваўся і пазней. У 1940 годзе працаваў настаўнікам у Вішневе

Сымон Брага

Вітаўт Тумаш.
Брага — кісла-салодкі слабаалкагольны напой качавых цюркаў Сярэдняй Азіі, а таксама ўсходніх славян, згадваецца з дзясятага стагоддзя. Адзін з найстарэйшых вядомых напояў у Турцыі. Быў занесены ў Румынію туркамі падчас Асманскай імперыі. Распаўсюджаны ў Паўднёва-Усходняй Румыніі, Турцыі, Албаніі, Сярэдняй Азіі, Балгарыі, краінах былой Югаславіі, ва Усходняй Еўропе і на Балканах. У Беларусі гэты напой рабілі з аржанога, ячменнага і іншага соладу з цукрам ці мёдам і хмелем.

Іншыя псеўданімы: Р. Максімовіч, Андрэй Багровіч, Гарыгляд, Раман Шарупіч, Язэп Яшчар; крыпт.: В. Т.

Лявон Случанін

Лявонцій Шпакоўскі.
Месца нараджэньня: вёска Лучнікі, Слуцкі павет, Мінская губерня,

Толік Ганарар

Анатоль Сыс.
Пасьля службы ў войску Анатоль Сыс канчаткова ўсьвядоміў сябе Паэтам і да жанру пародый і эпіграмаў вяртаўся ўсё радзей і радзей. А калі што і друкавалася недзе (напрыклад, у калектыўным зборніку “Асцюкі за каўняром”: сатыра, гумар. (Укл. А Вольскі). Мн., 1989), дык пад псеўданімам – Толік Ганарар. Верагодна яму не хацелася, каб узыходзячая паэтычная слава трапляла ў зацень несур’ёзнага, на яго думку, жанру. Так на зьмену парадысту Анатолю Сысу прыйшоў іранічны Толік Ганарар.

Францішак Вядзьмак-Лысагорскі

Ніл Гілевіч.
Ніл Гілевіч напісаў „Сказ пра лысую гару“ пад псеўданімам Францішак Вядзьмак-Лысагорскі. Псэўданім „Вядзьмак Лысагорскі“ зьявіўся не адразу, спачатку Аўрамчык з Гілевічам падпісваліся „Адась Абабурка“ альбо „Студэнт Брандэбоўскі“. Мікола Аўрамчык узгадвае, што сьпецслужбы даволі сур’ёзна зацікавіліся гэтымі псэўданімамі, супрацоўнікі органаў дзяржбясьпекі наведвалі рэдакцыі, прагортвалі рукапісы, адкрывалі шуфляды — шукалі.

Іншыя псеўданімы: Абабак, Адась, Банадысь Папруга, Вядзьмак Лысагорскі, Дзед Архіп, Антось Кудзеля, Мікола Сведка

Мікола Гіль

Мікалай Гілевіч.
Ніл Гілевіч — народны паэт БССР.
Мікола Гіль — беларускі пісьменьнік, журналіст, перакладчык, брат Ніла Гілевіча.
Мікола Віч — беларускі філолаг, журналіст, пісьменьнік, перакладчык, сын Міколы Гіля.

Ніна Раса

Ніна Абрамчык.
Працавала ў газэце «Раніца» 

Авось Савось

Рыгор Барадулін.
У школе не з’яўляўся ўдзельнікам піянерскага руху: падчас запісу ў арганізацыю Барадулін збег са школы. 
Пазіраў уніз,
А Савось на водшыбе,
На галоўцы з коцікам,
Шэпчучы: «кіс-кіс!»
І хоць ён не піонер,
А чырвоны меў каўнер.
Якуб Колас

Іншыя псеўданімы: Алесь Чабор, Алесь Каліна

Алесь Аршын

Алесь Усюкевіч.

Рыгор Лясун

Георгій Валкавыцкі.
Нарадзіўся ў вёсцы Белавежа. Працаваў лясьніком.

Іншыя псеўданімы: Юрка Зубрыцкі; Сідар Макацёр, Р. Лясун

Тодар Копша

Рыгор Яновіч.
Нарадзіўся 10 студзеня 1939 г. у Прапойску (Слаўгарад). Мастак. За савецкім часам удзельнічаў у незалежных творчых суполках, арганізоўваў падпольныя мастацкія выставы. Творчы псэўданім Копшу прыдумаў ягоны сябар паэт Алесь Разанаў. Па-старабеларуску «копша» азначала «магільны дух», «далакоп».

Васыль Ясэнскі

Васіль Сёмуха.
— Як вас яшчэ ў жыцці называлі, былі нейкія мянушкі?
— У школе называлі Васыль Ясэнскі — бо я быў з хутара Ясэнэц. Перасяленец — спачатку ў сяло, потым у Пружаны.
— Вы ніколі не бралі сабе гэтую мянушку як псеўданім?
— Браў. Пры перакладзе Караткевічавага рамана «Леаніды не вернуцца да зямлі». Гэта быў мой псеўданім.

Міхась Беластоцкі

Міхась Белямук.
Нарадзіўся: вёска Голя (з 1964 г. Пагранічная), Камянецкі раён, Брэсцкая вобласьць

Іншыя псеўданімы: Дубок, Чаромха

Зося Гоман

Раіса Баравікова.
— Даводзілася адстойваць сваё права. Памятаю, я тройчы прыносіла свае вершы ў «Маладосьць», дзе за паэзію адказваў Мікола Аўрамчык. Ён мае творы не адкідаў, але прасіў напісаць 2-3 грамадзянскія вершы, у тыя часы яны зваліся «паравозікі». Ставіліся наперадзе і — выцягвалі нізку ці нават кнігу. Але грамадзянскія вершы ў мяне не атрымліваліся! Што рабіць? І я адважылася на містыфікацыю — вырашыла паслаць вершы ў рэдакцыю пад псэўданімам Зося Гоман. Мы зь сяброўкай Аленай Паповай дамовіліся, што калі іх прымуць да друку, я пашлю яе фота. А потым прыйду ў рэдакцыю і прадстаўлюся: «Я аўтарка Зося Гоман». Паслала вершы. Празь некалькі дзён званок у дзьверы: «Адчыняйце, з рэдакцыі!». Я адчыняю — на парозе зьдзіўлены Мікола Якаўлевіч Аўрамчык: «А што ты тут робіш? Дык можа, ты і вершы нам прыслала?». Давялося прызнацца. А рэдактарам «Маладосьці» тады быў Генадзь Мікалаевіч Бураўкін — ён адразу даў мае вершы ў нумар, усе дванаццаць! І тут жа па Менску чутка пра Зосю Гоман разьляцелася.

Уладзімір Сцяпан

Уладзімір Сцепаненка.

Уладзімір Забраннік

Уладзімір Мароз.

Алесь Крыга

Аляксандр Асіпенка.
У 1962—1966 гг. служыў на Ваенна-марскім флоце СССР. У 1971—1972 гг. плаваў матросам траўлера на Поўначы. У 1989—1990 гг. — загадчык аддзела пісьмаў брагінскай раённай газеты «Маяк Палесся». Першую аповесьць «Я вернусь к тебе, море!» апублікаваў у 1965 г. (газета «На страже Заполярья»).
Крыга — асобны кавалак лёду, які дрэйфаваў у пакоі на паверхні вады. Крыгі бываюць цалкам розных памераў. У Сусьветным акіяне, як правіла, у прыпалярных абласьцях існуюць крыгі велізарных памераў - айсбергі.

Язэп Барэйка

Віктар Сянкевіч (Вінсэнт Сенькавец).
«Той, хто «Свабоду» слухае здаўна,
Радзіму не мяняе на капейку
Мы помнім праўду, што калісьці нам
Праз шум глушылак
Гаварыў Язэп Барэйка...»

Міхась Сліва

Міхаіл Кавалёў.
У прадмове-аўтабіяграфіі да кнігі «Вiртуальнае каханьне» Міхаіл Мітрафанавіч знаёміць чытачоў з гісторыяй узьнікненьня свайго псеўданіма. У пачатку літаратурнай дзейнасьці малады гумарыст зьвярнуў увагу на вялікую сьпелую сьліву ў бацькоўскім садзе. Тады яму і падумалася, што раз ёсьць у літаратуры Украіны Астап Вішня, то чаму б у беларускай не з’явіцца Міхасю Сліве. 
Нарадзіўся 31 ліпеня, тэрміны пасьпяваньня слівы: ліпень-верасень

Іншыя псеўданімы: Міхась Каваль, М. Кавалькоў, Я. Ка­ валькоў, М. Кавальскі, М. Кавальчук

Мікола Калядны

Мікола Харытоненка.
Нарадзіўся 16 студзеня. Сьвяткавалі Каляды з 6 па 19 студзеня па старым стылі. Этымалёгія ад агульнаславянскага «Кола». Славянскі бог зімы — Каляда.
„Калі душу прычапілі да гэтага пэрыяду, то яна і будзе бальшынёю КАЛЯДНАЙ“

Зьмітрок Казак

Зьмітро (Зьмітрок) Бяспалы.
У беларускіх паданьнях, казках, песьнях героем выступае казáк (ад цюркскага ‘вольны, незалежны чалавек’). Асноўным заняткам казакоў былі ваенныя паходы.
Працаваў у часопісе «Вожык». У 1969 г выдаў першую кнігу апавяданьняў і замалёвак аб прыродзе «Лясныя хітруны», у 1970г. – «Беларускія народныя жарты, і першую гумарыстычную кнігу «Сякера пад лаваю». Для дзяцей напісаў зборнікі апавяданьняў, аповесьцей, замалёвак аб прыродзе Беларусі «У лясной каморы» (1972), «Страшны звер» (1978) і інш.

Іншыя псеўданімы: Д. Казак, З. Казак, Зм. Казак

Алена Брава

Алена Гінзбург.

Іншыя псеўданімы: Елена Горшкова, Валерия Смирнова

Вальжына Морт

Вольга Мартынава.
 “Калі сябры скарацілі маё прозьвішча Мартынава, але замест таго, каб называць мяне Март называлі Морт, то гэта ў нас была проста школьная гульня, і ніякіх лінгвістычных значэньняў у ёй не шукалася тады. І толькі потым сталася, што Морт азначае “мёртвая”. Я ўжо на той час надрукавала вершы ў часопісе “Першацьвет” пад гэтым псэўданімам, і таму ўжо давялося зь ім і далей ісьці па жыцьці. Ён мне тады страшна не падабаўся, але цяпер ён ужо нібы прырос да мяне, і я арганічна сябе зь ім адчуваю”.

Джэці

Вера Бурлак.
Кандыдат філалагічных навук (2005), сфера даследаваньня — дзіцячая літаратура «срэбнага веку».
„Але Джэці ня можа так проста зьнікнуць, бо гэта нейкая іншая субстанцыя цяпер, чым Вера Бурлак. Мабыць, Вера Бурлак больш сур’ёзная. Яна хуліганіць, але ціха. А Джэці – гэта тая асоба, якая хуліганіць гучна. І таму вершы на дыску гучаць гучна –голасам Джэці”.

Віка Трэнас

Вікторыя Ляйкоўская.
Валянціна Аксак: “Паэтка абрала сабе гучны псэўданім Трэнас, што з грэцкае мовы перакладаецца як “лямант” або “плач па памерлых”. Так піша пра вашае літаратурнае імя паэт Зьміцер Вішнёў. Але можна ўжыць яшчэ адзін беларускі адпаведнік грэцкага слова трэнас – румза. І, ведаючы ўсе гэтыя значэньні, многія адгаворвалі вас ад такога псэўданіму. Вам самой як сёньня творыцца з такім плаксівым імем?”
Віка Трэнас: “Я згодная з тым, што сапраўды гэтае слова можа ўтрымліваць адмоўную канатацыю і, магчыма, нават падавацца некаму не зусім адпаведным і мне, таму што выглядаю я даволі не плаксіва (я так спадзяюся). І ўвогуле я хачу быць баявым чалавекам і вельмі актыўна ўдзельнічаць у грамадзкім жыцьці, а не сядзець каля вакна і плакаць. Для мяне, канечне, у першую чаргу гэтае слова азначала мастацкі твор Мялеція Сматрыцкага. Твор гэты настолькі мяне ўразіў, што псэўданім прыжыўся сам па сабе. І калі так атрымалася само сабой, то ня варта было супярэчыць гэтаму ходу падзей”. 

Іншыя псеўданімы: Вікторыя Аляксандрава; ВТ і іншыя

Алесь Сьнег

Нарадзіўся 11 сьнежня.
„З дзяцінства. Аднойчы так празвалі, а я потым выкарыстаў гэта як псеўданім. Гісторыя смешная. На адзенні былі катышкі. Белыя. І дзве дзяўчыны сказалі што я Сняжок“

Янка Запруднік

Сяргей Вільчыцкі.
Сяргей Вільчыцкі пасля палону прыехаў у беларускі лагер для перамешчаных асоб у Рэгенсбургу, які ў ліпені 1946 быў пераведзены ў Міхельсдорф. Як былому ваеннапалоннаму атрымаць статус перамешчанай асобы яму было немагчыма, таму давялося «згубіць» дакументы, з якімі яго адпусьцілі з амерыканскага палону, і ўзяць прозвішча Яна Запрудніка з Вільні, што па нейкай прычыне пакінуў лагер. З гэтага часу Сяргей Вільчыцкі стаў Янкам Запруднікам, захаваўшы гэта прозвішча на ўсё жыцьцё.

Псеўданімы і крыптаніма: Я. З., З., Сяргей Ясень, С. Ясень, С. Я., Аркадзь Будзіч, А. Б., Арсень Загорны, А. З., Рыгор (Ягор) Ліцьвін, Р. Л., Т. Смаленскі, М. Беластоцкі

Адам Глобус

Уладзімір Адамчык.
Бацька — Вячаслаў Адамчык, Маці — Ніна Глобус. 
„Псэўданім я ўзяў, каб у бухгальтэрыях мае ганарары не перасылалі да бацькі“

Алесь Аркуш

Аляксандр Козік.
„Вырашыў далучыцца да традыцыі, якая існавала ў 20-30-х гадах мінулага стагоддзя ў беларускай літаратуры. Шукаў адпаведнае слова, якое б не несла нейкі ідэалагічны сэнс. Слова "аркуш" мне спадабалася. Бо гэта перадусім чысты ліст паперы, на якім я зьбіраўся занатаваць свае творы“

Іншыя псеўданімы: Васіль Кроква, Гурба